विश्वव्यापी वेलनेस ट्रेन्ड: साउनाको नयाँ नाटकीय अनुभव ‘आउफगुस’

विश्वभर साउनाको लोकप्रियता बढ्दै जाँदा त्यसको एक अनौठो, नाटकीय र सम्मोहक रूप ‘आउफगुस’  ले वेलनेसप्रेमीहरूलाई तीव्र रूपमा आकर्षित गर्न थालेको छ । परम्परागत साउनामा बस्ने अभ्यासभन्दा फरक, आउफगुसले थिएटर, संगीत, सुगन्ध र शारीरिक प्रदर्शनलाई एकै ठाउँमा मिसाएर सहभागीलाई बहुआयामिक अनुभव दिन्छ । अर्धनग्न साउना मास्टर (आउफगुसमाइस्टर) ले तौलिया घुमाउँदै, तातो ढुंगामाथि तेल मिसाइएको बरफ राख्दै, त्यसबाट उठ्ने बाफलाई कलात्मक ढंगले सहभागीहरूतर्फ फैलाउँछन् । पैचुली, ग्रेपफ्रुट, सेज, गुलाब जस्ता सुगन्ध मिसिएको तातो बाफ, नाटकीय संगीत र अँध्यारो कोठामा बत्तीको प्रयोगले साउनालाई कुनै रंगमञ्च जस्तै बनाइदिन्छ । सामान्यतया १० देखि १५ मिनेटसम्म चल्ने एउटा आउफगुस सत्र तीन चरणमा सम्पन्न हुन्छ, जसमा हरेक चरणसँगै तापक्रम र तीव्रता बढ्दै जान्छ । सहभागीहरू हात उठाएर तातोलाई स्वीकार गर्छन् र सामूहिक रूपमा पसिनाले निथ्रुक्क हुने यो अनुभवलाई आत्मसात् गर्छन् । युरोपमा विकसित भएको आउफगुस विशेषगरी जर्मनी, अस्ट्रिया, स्विट्जरल्यान्ड र इटालीको डोलोमाइट्स क्षेत्रमा २०औँ शताब्दीमा सुरु भएको मानिन्छ ।

सुरुमा साउनाभित्रको बासी हावा हटाएर बाहिरको ताजा हावा भित्र्याउने सामान्य अभ्यासबाट जन्मिएको यो विधि समयक्रममा तौलिया घुमाउने सीप, संगीत र कथावस्तु जोडिँदै पूर्ण कलात्मक प्रस्तुतिमा रूपान्तरण भयो । आज जर्मन भाषी मुलुकका थर्मल स्पा र होटलहरूमा आउफगुस नियमित कार्यक्रम बनेको छ भने यसको प्रभाव युरोप बाहिर पनि तीव्र गतिमा फैलिँदै गएको छ । जापानको टोकियो, अस्ट्रेलियाको भिक्टोरिया, क्यानडाको टोरन्टो र क्युबेक, अमेरिकाको लस भेगास तथा न्युयोर्क, बेलायतका विभिन्न स्पा केन्द्रहरूमा समेत आउफगुस लोकप्रिय बन्दै गएको छ । यसैबीच ‘थिएटर आउफगुस’ वा ‘शो आउफगुस’ नामक नयाँ भेरियन्टले झनै चर्चा पाएको छ, जसमा साउना मास्टरले तौलिया घुमाउनुका साथै कथानक अभिनय पनि प्रस्तुत गर्छन् । यही शैलीलाई प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा अगाडि बढाउँदै वार्षिक विश्व च्याम्पियनसिप ‘आउफगुस डब्लुएम’ आयोजना हुन थालेको छ ।

सन् २००९ मा थोरै जर्मन र अस्ट्रियन सहभागीबाट सुरु भएको यो प्रतियोगिता २०२५ मा इटालीको भेरोनामा आयोजित हुँदा १८ देशका १६० प्रतिस्पर्धी सहभागी भए । नेदरल्यान्ड्सकी साउना मास्टर सिग्रिड भान राइसवाइकले भाग्य बताउने पात्रको अभिनयसहित सुगन्ध, संगीत र प्रकाशको संयोजन गरेर प्रतियोगिता जितिन् । उनले प्रयोग गरेका पृथ्वी र काठसँग सम्बन्धित सुगन्ध, कथावाचन र दृश्य प्रभावले दर्शक तथा सहभागीलाई गहिरो प्रभाव पारेको बताइन्छ । उनी हाल विश्वभर घुमेर नयाँ साउना मास्टरहरूलाई तालिम दिइरहेकी छन् र स्थानीय संस्कृतिअनुसार आउफगुसलाई ढाल्नुपर्नेमा जोड दिन्छिन् । अमेरिका र बेलायतजस्ता देशमा पनि स्थानीय संगीत, आधुनिक धुन र फरक शैली मिसाएर आउफगुसलाई नयाँ पहिचान दिन थालिएको छ । वेलनेस विज्ञहरूका अनुसार आउफगुसको लोकप्रियताको कारण यसको सामूहिक अनुभव हो । मोबाइल फोन र प्रविधिबाट टाढा रहेर १५ मिनेट केवल शरीर र अनुभूतिमा केन्द्रित हुनु, सुगन्ध, तातो र संगीतमार्फत ध्यानको अवस्थामा पुग्नु र अपरिचित मानिसहरूसँग एउटै चुनौती साझा गर्नु नै यसको शक्ति हो । सहभागीहरू सत्रपछि मुस्कानसहित बाहिर निस्कने, मानसिक रूपमा हल्का महसुस गर्ने र आपसी सम्बन्धको अनुभूति गर्ने बताइन्छ । यसरी, साउना संस्कृतिको आधुनिक, कलात्मक र सामूहिक रूपका रूपमा आउफगुसले विश्वव्यापी वेलनेस यात्रामा नयाँ आयाम थपिरहेको छ ।