भेनेजुएलाका राष्ट्रपति मदुरोलाई विदेशी आतङ्कवादी संगठनको सदस्य घोषणा

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले सोमबार भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलास मदुरो र उनका उच्च अधिकारीहरूलाई विदेशी आतङ्कवादी संगठन (एफटीओ) को सदस्यको रूपमा औपचारिक रूपमा घोषणा गरेको छ। यो कदम अमेरिकाले 'कार्टेल डे लोस सोल्स' नामक समूहलाई एफटीओको रूपमा नामाकरण गरेको हो, जसलाई अमेरिकी सरकारले मदुरोले नेतृत्व गरेको भेनेजुएलाको सैन्य, गुप्तचर र न्यायिक निकायहरूमा घुसेको भ्रष्टाचारको सञ्जाल ठान्छ। यो घोषणा नवम्बर २४, २०२५ देखि लागू भएको छ र यसले ट्रम्पलाई मदुरोका सम्पत्ति तथा पूर्वाधारमाथि थप प्रतिबन्ध लगाउने अधिकार प्रदान गरेको छ।

राज्य विभागका अनुसार, कार्टेल डे लोस सोल्सले अमेरिका र युरोपमा ड्रग तस्करी तथा क्षेत्रीय आतङ्कवादी हिंसाको जिम्मेवारी बोकेको छ। यो समूहलाई पहिले नै विशेष रूपमा तोकिएको वैश्विक आतङ्कवादीको रूपमा सूचीबद्ध गरिएको थियो, तर एफटीओको नामाकरणले अमेरिकी नागरिकहरूलाई यससँग कुनै पनि लेनदेन नगर्न निषेध गर्दछ। विदेश सचिव मार्को रुबियोले विज्ञप्तिमा भनेका छन्, "मदुरो र उनका सहयोगीहरूले भेनेजुएलाको वैधानिक सरकारको प्रतिनिधित्व गर्दैनन्। यो कार्टेलले ट्रेन डे अरागुआ र सिनालोआ कार्टेल जस्ता अन्य एफटीओहरूसँग मिलेर हाम्रो गोलार्धमा आतङ्क फैलाएको छ।" यो कदम ट्रम्पको पहिलो कार्यकालदेखि नै सुरु भएको भेनेजुएलामाथिको दबाब अभियानको निरन्तरता हो, जसमा २०२० मा मदुरोलाई नार्को-आतङ्कवादको आरोप लगाइएको थियो।

यो घोषणाले अमेरिकी सेनालाई थप शक्ति प्रदान गरेको छ। हालैका हप्तामा अमेरिकाले कारिबियन क्षेत्रमा १० हजारभन्दा बढी सैनिक र युद्धपोतहरू तैनाथ गरेको छ। रक्षा सचिव पिट हेगसेतले भनेका छन्, "यो नामाकरणले हामीलाई धेरै नयाँ विकल्पहरू खोल्छ।" ट्रम्पले भेनेजुएलाको हवाई क्षेत्रलाई 'पूर्ण बन्द' मान्नुपर्ने चेतावनी दिएका थिए, जसले अन्तर्राष्ट्रिय उड्डयनलाई प्रभावित गरेको छ। अमेरिकी सेनाले ड्रग तस्करी गर्ने भनिएका डुङ्गाहरूमाथि हवाई तथा समुद्री आक्रमणहरू गरेको छ, जसमा दर्जनौं व्यक्तिहरू मारिएका छन्। यद्यपि, ट्रम्पले प्रत्यक्ष सैन्य कारबाही नगरी दबाबबाट मदुरोलाई सत्ताबाट हटाउने आशा व्यक्त गरेका छन्।भेनेजुएलाको सरकारले यो घोषणालाई कडा रूपमा अस्वीकार गरेको छ। विदेश मन्त्री इभान गिलले टेलिग्राममा लेखेका छन्, "अमेरिकाको यो नयाँ र हास्यास्पद कल्पना हो। कार्टेल डे लोस सोल्स नामक कुनै समूह अस्तित्वमा छैन।" राष्ट्रपति मदुरोले यसलाई 'उपनिवेशवादी धम्की' भनेका छन् र अमेरिकी 'राज्य आतङ्कवाद' को हिस्सा ठानेका छन्। गत हप्ता नै भेनेजुएलाले छवटा अन्तर्राष्ट्रिय एयरलाइन्सका इजाजत रद्द गरेको थियो। विश्लेषकहरूका अनुसार, यो कार्टेल वास्तवमा संगठित अपराध समूहभन्दा भ्रष्ट अधिकारीहरूको सञ्जाल हो, जसले कोकेन तस्करी र अवैध खनिज उत्खननबाट लाभ लिन्छ।

ट्रम्प र मदुरोबीच हालै फोन वार्ता भएको खुलासा पनि भएको छ। न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार, नवम्बर २१ मा दुई नेताबीच कुराकानी भएको थियो, जसमा व्यक्तिगत भेटको सम्भावना छलफल भएको थियो। तर, यो वार्तापछि नै कार्टेललाई एफटीओ घोषणा गरियो। ट्रम्पले भनेका थिए, "मदुरो वार्ता गर्न चाहन्छन्, हामी कुरा गर्न तयार छौं।" यद्यपि, कूटनीतिक समाधानको सम्भावना कमजोर छ।यो कदमको आलोचना पनि भइरहेको छ। डेमोक्र्याटिक सिनेटर जोक्विन कास्ट्रोले ट्रम्पको यो नीतिलाई 'पाखण्डपूर्ण' भनेका छन्, किनकि ट्रम्पले होन्डुरासका पूर्वराष्ट्रपति जुआन ओरलान्डो हर्नान्डेजलाई, जसलाई ४०० टन कोकेन तस्करीको दोषी ठहर गरिएको थियो, माफी दिने घोषणा गरेका छन्। पूर्व अमेरिकी अधिकारीहरूले यो नामाकरणले कङ्ग्रेसको अनुमतिबिना बल प्रयोगको जोखिम निम्त्याउने चेतावनी दिएका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय अपराध विश्लेषण संस्था इनसाइट क्राइमका अनुसार, कार्टेललाई 'ओभरसिम्प्लिफिकेसन' ठानिन्छ र यसले मदुरो सरकारलाई पूरै आतङ्कवादी ठहराउने प्रयास हो।

यो घटनाले दक्षिण अमेरिकामा तनाव बढाएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, यो दबाबले भेनेजुएलाको आर्थिक संकटलाई गहिरो बनाउने छ, जसमा हाइपरइन्फ्लेसन र खाद्यान्न अभाव समावेश छ। संयुक्त राष्ट्रसंघ र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूले कूटनीतिक समाधानको आह्वान गरेका छन्, तर ट्रम्प प्रशासनको आक्रामक नीतिले क्षेत्रीय शान्तिमा असर पार्न सक्छ। ट्रम्पको यो अभियानले ड्रग तस्करी रोक्ने नाममा सत्तापरिवर्तनको लक्ष्य राखेको आशङ्का गरिएको छ।