सागर ढकालको राजनीतिक यात्रा: साझा सवालदेखि जेन जी आन्दोलनसम्म
- Dec Tue, 2025
- in बिजनेस रडार
नेपालको समकालीन राजनीतिमा सागर ढकालको नाम एउटा चर्चित र विवादास्पद व्यक्तित्वको रूपमा स्थापित भएको छ। गुल्मीका एक साधारण युवा इन्जिनियरबाट सुरु भएको उनको यात्रा बीबीसी नेपाली सेवाको 'साझा सवाल' कार्यक्रममा तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई सोधिएको खरो प्रश्नबाट राष्ट्रिय चर्चामा आएको थियो। त्यसयता उनको राजनीतिक महत्वाकांक्षा क्रमिक रूपमा बढ्दै गएको देखिन्छ। २०२२ को आमनिर्वाचनमा देउवाको गृहक्षेत्र डडेल्धुराबाट स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएर उनले पुराना नेतृत्वलाई चुनौती दिए। हारे पनि उनले युवा पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्ने छवि बनाए। विदेशमा अध्ययन र कामको अनुभवपछि फर्किएका ढकाल २०२५ को जेन जी आन्दोलनमा सक्रिय भएर फेरि चर्चामा आएका छन्। यो यात्रालाई हेर्दा केही घटनाहरू योजनाबद्ध जस्ता लाग्छन्, तर पूर्ण षड्यन्त्र भन्ने प्रमाण नभए पनि उनको महत्वाकांक्षा र समयानुकूल कदमहरूको संयोग स्पष्ट छ।सबैको सुरुवात २०१७ मा बीबीसीको 'साझा सवाल' बाट भएको हो। कार्यक्रममा ढकालले देउवालाई सोधेका थिए, "नेपालमा अक्सफोर्ड जस्ता विश्वविद्यालयका ग्र्याजुएटहरू मन्त्री किन बन्दैनन्?" यो प्रश्नले देउवालाई असजिलो बनायो र उनले "तपाईं बढ्ता बोल्दै हुनुहुन्छ" भनेर जवाफ दिए। यो घटना भाइरल भयो र ढकाललाई 'साझा सवाल बोय' को उपनाम दिइयो। कार्यक्रमको प्रकृति अनुसार प्रश्नकर्ताहरू पूर्व-तयारी गरेर आउँछन्, त्यसैले यो 'अचानक' थिएन। रोचक कुरा, प्रश्नमा अक्सफोर्डको उदाहरण दिएका ढकाल केही महिनापछि नै अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयमा अध्ययन गर्न गए। यसले प्रश्नलाई उद्देश्यपूर्ण बनाएको जस्तो देखिन्छ। यो घटनाले ढकाललाई युवा र शिक्षित छविमा स्थापित गर्यो, जसले पछि उनको राजनीतिक ब्रान्डिङको आधार बनायो। यदि यो पूर्ण योजनाबद्ध थियो भने प्रमाण नभए पनि, यो उनको करियरको प्रारम्भिक रणनीति जस्तो लाग्छ।यो घटनापछि ढकालको राजनीतिक सक्रियता बढ्यो। २०२२ को निर्वाचनमा उनले देउवाको क्षेत्र डडेल्धुराबाट स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिए। देउवाले २५,५३४ मत ल्याएर जिते भने ढकालले १३,०४२ मत पाए। यो हार भए पनि ठूलो अन्तर नभएकोले ढकालले पुराना नेतृत्वलाई चुनौती दिन सक्ने युवाको प्रतिनिधि बने। साझा सवालको प्रश्न र चुनाव लडाइलाई जोडेर हेर्दा यो क्रमिक योजना जस्तो देखिन्छ। ढकालले भनेका थिए, "वरिष्ठ नेताहरूले आराम गर्नुपर्छ, युवाले अवसर पाउनुपर्छ।" यो अभिव्यक्तिले उनलाई वैकल्पिक राजनीतिको चेहरा बनायो। निर्वाचनपछि उनी विदेशमा बसे, विभिन्न देशमा काम गरे र अनुभव बटुले। यो अवधिमा उनी कम चर्चामा थिए, तर २०२५ मा फर्किएर फेरि सक्रिय भए।२०२५ नेपालको राजनीतिका लागि ऐतिहासिक वर्ष बन्यो। सेप्टेम्बरमा सरकारले २६ सोसल मिडिया प्लेटफर्म बन्द गरेपछि जेन जी पुस्ताको आन्दोलन सुरु भयो। यो आन्दोलनले भ्रष्टाचार, बेरोजगारी र पुराना नेतृत्वको विरोध गर्दै सरकार ढाल्यो। डिस्कर्ड जस्ता प्लेटफर्मबाट संगठित यो आन्दोलनमा दर्जनौँको मृत्यु भयो, सरकारी भवनमा आगजनी भयो। अन्ततः प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजीनामा दिए र अन्तरिम सरकार गठन भयो। डिस्कर्डमा भएको मतदानबाट पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की प्रधानमन्त्री बनेकी थिइन्। यो प्रक्रियामा सागर ढकालको नाम शीर्ष पाँचमा परेको थियो। हर्क साम्पाङ, महावीर पुन, रास्ट्र बिमोचन तिमल्सिना र ढकालसँगै कार्कीको नाम थियो। ढकाललाई स्वतन्त्र युवा नेता भनेर चिनाइयो। आन्दोलनपछि उनी बालेन शाह, रवि लामिछाने, कुलमान घिसिङ जस्ता युवा चेहरासँग जोडिएर वैकल्पिक शक्तिको छलफलमा सक्रिय भए।ढकालको यो सक्रियता 'जताततै देखिने' जस्तो भएको छ। जेन जी आन्दोलनले नेपालको राजनीतिलाई डिजिटल र युवाकेन्द्रित बनायो। ढकालले पुराना नेताहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने प्रस्ताव राखेका छन् – देउवा, ओली, प्रचण्डविरुद्ध युवा उम्मेदवार। यसले उनलाई जेन जीको प्रतिनिधि बनाएको छ। तर, आलोचना पनि छ कि उनी 'हाइप' सिर्जना गर्दै छन् र सत्ता लोभमा छन्। विदेश अनुभवपछि फर्किएर आन्दोलनमा जोडिनुले उनको कदम समयानुकूल देखिन्छ। २०२५ को रुपन्देही-३ उपनिर्वाचनमा पनि उनको नाम चर्चामा थियो, रास्वपाबाट उम्मेदवार बन्ने हल्ला चलेको थियो।समग्रमा, ढकालको यात्रा साझा सवालको तयारीपूर्ण प्रश्नबाट सुरु भई चुनावी चुनौती, विदेश अनुभव र जेन जी आन्दोलनमा सक्रियतासम्म पुगेको छ। यो पूर्ण योजनाबद्ध षड्यन्त्र हो भन्ने प्रमाण छैन, बरु व्यक्तिगत महत्वाकांक्षा र अवसरको उपयोग जस्तो छ। सकारात्मक रूपमा उनले युवालाई प्रेरित गरेका छन्, पुराना नेतृत्वलाई चुनौती दिएका छन्। नकारात्मक रूपमा हाइप र अवसरबादको आरोप लाग्छ। २०२६ को चुनाव नजिकिँदै गर्दा ढकाल वैकल्पिक शक्तिको महत्वपूर्ण चेहरा बन्न सक्छन्। यदि ठोस एजेण्डा लिएर आए भने परिवर्तनको वाहक बन्न सक्छन्, नत्र मौसमी राजनीतिमा सीमित हुनेछन्। नेपालको राजनीतिमा युवा उदयको यो कथा ढकालको जीवनबाट स्पष्ट झल्किन्छ, जसले सिस्टम परिवर्तनको बहस जन्माएको छ। तर, स्थिरता र नैतिकता नै उनको भविष्यको कसी हुनेछ।
