मेक्सिको हल्लाउने ड्रग सरगना “एल मेन्चो” मारियो : प्रेम सम्बन्धबाट खुलेको गोप्य ठेगाना

मेक्सिकोका कुख्यात लागुऔषध तस्कर तथा शक्तिशाली कार्टेल नेताका रूपमा परिचित नेमेसियो ओसेगुएरा सेर्भान्तेस, जसलाई “एल मेन्चो” नामले चिनिन्छ, हालै सञ्चालन गरिएको विशेष सुरक्षा कारबाहीमा मारिएका छन्। सरकारी स्रोतहरूका अनुसार उनी प्रत्यक्ष खोजी अभियानबाट नभई उनको व्यक्तिगत सम्बन्धमार्फत पत्ता लागेका थिए। लामो समयदेखि फरार रहेका एल मेन्चोको खोजीमा मेक्सिकोको सेना, राष्ट्रिय गार्ड र गुप्तचर संयन्त्र निरन्तर सक्रिय थियो। तर यसपटकको सफलता भने अप्रत्याशित रूपमा उनको निजी जीवनसँग जोडिएको सूचनाबाट सम्भव भएको बताइएको छ।सुरक्षा निकायले एल मेन्चोको नजिकको घेराभित्र रहेका व्यक्तिहरूको गतिविधिमाथि गोप्य निगरानी बढाएको थियो। त्यस क्रममा उनका एक प्रेमिकासँग काम गर्ने विश्वासपात्र सहयोगीमाथि विशेष ध्यान दिइएको थियो। गुप्तचर टोलीले ती व्यक्तिको आवतजावत र सम्पर्कहरूको विश्लेषण गर्दा एल मेन्चोसँग सम्बन्धित सम्भावित भेटघाटको योजना बनिरहेको संकेत फेला पारेको थियो। त्यसपछि ती महिलामाथि निगरानी अझ कडा पारिएको थियो।

फेब्रुअरी २०, २०२६ मा ती महिला जलिस्को राज्यको शान्त पहाडी सहर तापाल्पा स्थित एक निजी क्याबिनमा पुगेकी थिइन्। उक्त स्थान अत्यन्त गोप्य र सुरक्षाका हिसाबले उपयुक्त मानिने क्षेत्र थियो। सुरक्षा निकायले प्रत्यक्ष हस्तक्षेप नगरी टाढैबाट निगरानी जारी राख्यो। महिला रातभर त्यही क्याबिनमा बसेपछि भोलिपल्ट बिहान बाहिरिएकी थिइन्। तर गुप्तचर स्रोतका अनुसार एल मेन्चो भने आफ्ना अंगरक्षकसहित भित्रै रहेको पुष्टि भएको थियो। यही सूचनाले अन्तिम कारबाहीको आधार तयार गर्‍यो।फेब्रुअरी २२, आइतबार बिहानै मेक्सिकोका विशेष बल र राष्ट्रिय गार्डको संयुक्त टोलीले उक्त क्याबिनलाई चारैतिरबाट घेराबन्दी गर्‍यो। सुरक्षाकर्मीहरूले आत्मसमर्पणको चेतावनी दिए पनि भित्र रहेका कार्टेल सदस्यहरूले त्यसको सट्टा भारी हतियार प्रयोग गर्दै प्रतिकार गरेका थिए। प्रारम्भिक विवरणअनुसार गोलीबारीमा रकेट लन्चरजस्ता शक्तिशाली हतियारसमेत प्रयोग गरिएको थियो। केही समयसम्म चलेको भीषण दोहोरो भिडन्तमा चार जना कार्टेल सदस्य घटनास्थलमै मारिएका थिए।

कारबाहीका क्रममा एल मेन्चो गम्भीर रूपमा घाइते भएका थिए। उनलाई तत्काल हेलिकोप्टरमार्फत मेक्सिको सिटीस्थित अस्पताल लग्न प्रयास गरिएको थियो। तर सरकारी स्रोतका अनुसार बाटोमै उनको मृत्यु भएको पुष्टि गरिएको छ। यस घटनापछि सुरक्षा निकायले क्षेत्रलाई पूर्ण नियन्त्रणमा लिँदै थप सम्भावित जोखिम रोक्न व्यापक सुरक्षा सतर्कता अपनाएको थियो।एल मेन्चो लामो समयदेखि मेक्सिकोका सबैभन्दा खोजिएका अपराधीमध्ये एक थिए। उनी नेतृत्व गरेको कार्टेल देशभित्र मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय लागुऔषध तस्करी सञ्जालसँग पनि जोडिएको मानिन्थ्यो। अमेरिकी तथा मेक्सिकन निकायले उनको गिरफ्तारीका लागि ठूलो पुरस्कारसमेत घोषणा गरेका थिए। उनका कारण देशका विभिन्न क्षेत्रमा हिंसा, अपहरण र अवैध कारोबार बढेको आरोप लाग्दै आएको थियो।

सरकारका लागि यो कारबाही ठूलो उपलब्धि मानिएको छ। राष्ट्रपति तथा सुरक्षा अधिकारीहरूले यसलाई संगठित अपराधविरुद्धको निर्णायक कदमका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। यद्यपि उनको मृत्युको खबर सार्वजनिक भएलगत्तै देशका केही क्षेत्रमा हिंसात्मक प्रतिक्रिया देखिएको बताइएको छ। कतिपय स्थानमा सवारीसाधन जलाउने, सडक अवरोध गर्ने तथा सुरक्षाकर्मीमाथि आक्रमणका घटना भएको प्रारम्भिक रिपोर्टमा उल्लेख गरिएको छ।विश्लेषकहरूका अनुसार कुनै पनि शक्तिशाली आपराधिक समूहको शीर्ष नेतृत्व हटाइएपछि अस्थायी शक्ति संघर्ष र प्रतिशोधात्मक गतिविधि बढ्ने जोखिम रहन्छ। त्यसैले सरकारले थप सुरक्षात्मक रणनीति अपनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ। एल मेन्चोको मृत्युले मेक्सिकोको आपराधिक संरचनामा ठूलो परिवर्तन ल्याउने सम्भावना रहेको छ, तर दीर्घकालीन रूपमा शान्ति स्थापना गर्न व्यापक नीतिगत सुधार र निरन्तर कडाइ आवश्यक रहने विशेषज्ञहरूको धारणा छ।