नेपाली कांग्रेसमा महाधिवेशनको 'आगो': नियमित कि विशेष भन्नेमा वारपारको लडाइँ

काठमाडौँ- आज पुस १६ गते—नेपाली कांग्रेसको कार्यतालिका अनुसार देशभरका ६ हजार ७४३ वडामा अधिवेशन सम्पन्न भई नयाँ कार्यसमिति चयन भइसक्नुपर्ने दिन। तर, विडम्बना! वडामा उत्साहका साथ अधिवेशन हुनुको साटो पार्टीको केन्द्रीय राजनीतिमा 'नियमित कि विशेष महाधिवेशन' भन्ने विवादले उग्र रूप लिएको छ। पार्टीभित्र चुलिएको यो विवादले कांग्रेसलाई वैचारिक र सांगठनिक रूपमा दुई धारमा स्पष्ट रूपमा विभाजन गरिदिएको छ।

सभापति देउवाको रणनीति: 'पहिले चुनाव, अनि महाधिवेशन'

संस्थापन पक्ष अर्थात् सभापति शेरबहादुर देउवा वर्तमान कार्यतालिका अनुसार महाधिवेशन गर्न नसकिने अडानमा हुनुहुन्छ। मंगलबार पत्रकारहरूसँगको संवादमा देउवाले आगामी २१ फागुनको आम निर्वाचनअघि महाधिवेशन नहुने स्पष्ट पार्नुभयो।

देउवाको तर्क छ— "महाधिवेशन गर्दा पार्टीभित्र आन्तरिक कलह बढ्छ र अवसर नपाउनेहरूले चुनावमा हराउन भूमिका खेल्न सक्छन्। यसले आगामी निर्वाचनमा पार्टीको नतिजालाई असर पार्छ।" संस्थापन पक्षका प्रवक्ता प्रकाशशरण महतले पनि क्रियाशील सदस्यताको टुंगो नलागी अधिवेशन सम्भव नभएको र यो सबै प्रक्रिया निर्वाचनपछि मात्र सुरु हुने बताउनुभयो।

महामन्त्रीद्वयको काउन्टर: विशेष महाधिवेशनको तयारी

संस्थापन पक्षको यो अडानलाई चुनौती दिँदै महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा नेतृत्वको समूह भने 'विशेष महाधिवेशन'को तयारीमा जुटेको छ। महामन्त्री थापाले सामाजिक सञ्जालमार्फत पुस मसान्तभित्र विशेष महाधिवेशन हुने उद्घोष गरिसक्नुभएको छ।

इतर समूहको सक्रियता:

• अनामनगरस्थित सम्पर्क कार्यालय र विभिन्न स्थानमा विशेष महाधिवेशनका लागि छलफल र भेलाहरू तीव्र पारिएका छन्।

• पुस २६ देखि २८ गतेसम्म काठमाडौँमा विशेष महाधिवेशन गर्ने गरी तयारी भइरहेको छ।

• महामन्त्रीद्वयको आह्वानमा पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमार्फत नै यो अधिवेशन बोलाउने तयारी छ।

विवादको जड: क्रियाशील सदस्यता र विधान

कांग्रेसको महाधिवेशनको मेरुदण्ड मानिने 'क्रियाशील सदस्यता' नै अहिले मुख्य बाधा बनेको छ। ११ पुसभित्र सदस्यता नवीकरण र वितरण सक्ने तालिका भए पनि अझै सूची फाइनल भएको छैन। यसैबीच, गत भदौमा भएको 'जेनजी विद्रोह' र सभापति देउवामाथि भएको आक्रमणपछि नेतृत्व परिवर्तनको माग झन् बलियो बनेको हो।

इतर समूहले विधानको धारा टेक्दै ४० प्रतिशतभन्दा बढी महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको हस्ताक्षर (२,८४४ जना) संकलन गरी विशेष महाधिवेशनको वैधानिक बाटो रोजेको हो। नेता देवराज चालिसे भन्नुहुन्छ, "विधानसम्मत अधिवेशन माग्नेले पार्टी विभाजन गर्छ कि विधान नमान्नेले? आज वडा अधिवेशन भएन, यसरी पार्टी चल्न सक्दैन।"

एकातर्फ सभापति देउवा निर्वाचनको 'कार्ड' फालेर महाधिवेशन सार्न चाहनुहुन्छ भने अर्कातर्फ महामन्त्रीद्वय र युवा पुस्ता निर्वाचनअघि नै नेतृत्व परिवर्तन गरेर नयाँ ऊर्जाका साथ चुनावमा जान चाहन्छन्। कांग्रेसभित्र सल्किएको यो 'महाधिवेशनको आगो'ले पार्टीलाई नयाँ दिशा दिन्छ वा विभाजनको संघारमा पुर्‍याउँछ, त्यो पुसको अन्तिम साता हुने गतिविधिले तय गर्नेछ।