ट्रम्पको साहसी कि जोखिमपूर्ण कदम? भेनेजुएलामा हस्तक्षेपपछि अमेरिकी राजनीति विभाजित

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिबार भेनेजुएलामा गरेको ठूलो सैन्य कारबाहीपछि राष्ट्रपति निकोलास मादुरो पक्राउ परेसँगै अमेरिकी राजनीतिमा तीव्र बहस सुरु भएको छ। ट्रम्पका रिपब्लिकन पार्टीभित्रका सहयोगीहरू र “मेक अमेरिका ग्रेट अगेन”  आन्दोलनका अधिकांश प्रभावशाली व्यक्तिहरूले उनको कदमको समर्थन गरेका छन्, यद्यपि यसअघि नै नयाँ विदेशी युद्धमा संलग्न हुन नहुने चेतावनी दिँदै आएका केही नेताहरू पनि थिए। ट्रम्पको कदमलाई लिएर केही कडा आलोचना भए पनि रिपब्लिकन पार्टीको मूलधार भने शनिबार उनको पक्षमा उभिएको देखियो।

ट्रम्पले भेनेजुएलामा हस्तक्षेप गरेर मादुरोलाई नियन्त्रणमा लिएको घटनाले उनको “अमेरिका फर्स्ट” नीतिमाथि प्रश्न उठाएको छ। केही रूढिवादीहरूले ट्रम्प आफ्नो चुनावी प्रतिबद्धताबाट विचलित भएको आरोप लगाएका छन् भने डेमोक्र्याट नेताहरूले यस कदमको कानुनी आधार र दीर्घकालीन रणनीतिबारे गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्। यद्यपि, क्यापिटल हिलका शीर्ष रिपब्लिकन नेता, ट्रम्पको विदेश नीतिप्रति विगतमा आलोचनात्मक रहेका केही कठोर नेताहरू, दक्षिण फ्लोरिडाका रूढिवादी समुदाय र मेक अमेरिका ग्रेट अगेन आन्दोलनका प्रभावशाली व्यक्तिहरूले राष्ट्रपति ट्रम्पको समर्थन गरेका छन्।दक्षिण क्यारोलिनाका रिपब्लिकन सिनेटर लिन्ड्से ग्राहमले सामाजिक सञ्जालमा ट्रम्पको कदमको खुलेर प्रशंसा गर्दै यसले अमेरिका अझ सुरक्षित र समृद्ध हुने दाबी गरे। उनले भेनेजुएलाका जनताले चाँडै लोकतन्त्र र स्वतन्त्रताको नयाँ सुरुवात पाउने आशा व्यक्त गरे। तर, उनले चेतावनी दिँदै भने कि अमेरिका धेरै समयसम्म भेनेजुएलामा बस्नु हुँदैन र सकेसम्म चाँडो देशको नियन्त्रण भेनेजुएलाका जनताकै हातमा फर्काइनुपर्छ।केन्टकीका सिनेटर र्यान्ड पल, जो लामो समयदेखि अमेरिकी सैन्य हस्तक्षेपको विरोधी मानिन्छन्, उनले पनि मादुरोको हटाइएपछि खासै दुःख मान्ने कोही नहुने टिप्पणी गरे। तर उनले ट्रम्पको कदमलाई पूर्ण समर्थन नगरी राष्ट्रपति शक्तिमाथि संवैधानिक सीमा आवश्यक रहेको कुरा जोड दिए। उनले युद्ध गर्ने अधिकार कांग्रेससँग सीमित गरिएको कारण स्मरण गराउँदै अनावश्यक युद्धले मानवीय र आर्थिक विनाश निम्त्याउने चेतावनी दिए।

ट्रम्पले भेनेजुएलामा संक्रमणकालीन अवधिमा अमेरिका नै देश “चलाउने” दाबी गरेपछि अमेरिकी सैन्य उपस्थितिको अवधि लामो हुने संकेत देखिएको छ। यसले ल्याटिन अमेरिकामा अमेरिकाको दीर्घकालीन संलग्नता बढ्न सक्ने चिन्ता जन्माएको छ। ट्रम्पले क्युबालाई पनि “यस्तै” देशको रूपमा उल्लेख गर्दै भविष्यमा त्यसबारे पनि कुरा हुन सक्ने संकेत दिए। साथै, उनले कोलम्बियाका राष्ट्रपतिलाई लक्षित गर्दै विवादास्पद अभिव्यक्ति दिएपछि क्षेत्रीय कूटनीति थप तनावग्रस्त बन्न पुगेको छ।युटाहका रिपब्लिकन सिनेटर माइक लीले सुरुवातमा ट्रम्पको कदममाथि गम्भीर प्रश्न उठाएका थिए। उनले युद्ध घोषणाबिना वा सैन्य बल प्रयोगको अनुमति नलिई गरिएको कारबाही संविधानअनुसार कसरी जायज हुन्छ भन्ने जान्न चाहेको बताएका थिए। तर पछि विदेशमन्त्री मार्को रुबियोबाट ब्रिफिङ पाएपछि उनले राष्ट्रपतिले अमेरिकी नागरिक र कर्मचारीको सुरक्षाका लागि संविधानको धारा २ अन्तर्गत कदम चालेको हुन सक्ने बताए।मेक अमेरिका ग्रेट अगेन आन्दोलनका प्रभावशाली व्यक्तिहरूले पनि ट्रम्पको कदमको समर्थन गरेका छन्। पूर्व ट्रम्प रणनीतिकार स्टीभ ब्याननले यस कारबाहीलाई “साहसी र शानदार” भनेका छन्। दक्षिण फ्लोरिडामा बसोबास गर्ने क्युबन, भेनेजुएलन र निकारागुवाली आप्रवासी समुदायमा मादुरोको हटाइएपछि उत्सवको माहोल देखिएको छ। मियामी–डेड काउन्टीका पूर्व मेयर तथा प्रतिनिधि कार्लोस गिमेनेजले यस घटनालाई “पश्चिमी गोलार्धको बर्लिन पर्खाल पतन” सँग तुलना गरे।

तर, सबै रिपब्लिकन भने ट्रम्पसँग सहमत छैनन्। २०२४ को चुनावी अभियानमा ट्रम्पले मध्यपूर्वका युद्धहरूको आलोचना गर्दै अमेरिका पहिलो प्राथमिकतामा रहने बताएका थिए। एक सर्वेक्षण अनुसार, भेनेजुएलाभित्र अमेरिकी सैन्य कारबाहीको विरोध गर्ने मतदाताको संख्या ६३ प्रतिशत रहेको देखिएको छ। जर्जियाकी प्रतिनिधि मार्जोरी टेलर ग्रीनले सामाजिक सञ्जालमा कडा प्रतिक्रिया जनाउँदै मेक अमेरिका ग्रेट अगेन समर्थकहरूले जुन कुरा अन्त्य गर्न मतदान गरेका थिए, त्यही कुरा पुनः सुरु भएको टिप्पणी गरिन्।केन्टकीका प्रतिनिधि थोमस मासीले पनि ट्रम्पको अभिव्यक्तिमाथि व्यंग्य गर्दै उनले देश कब्जा गरेर चलाउने र अमेरिकी तेल कम्पनीलाई फाइदा दिलाउने कुरा गरेको आरोप लगाए। साथै, उनले मादुरोविरुद्धको अभियोगमा ट्रम्पले दाबी गरेजस्तो आरोप नसमेटिएको दाबी गरे। उता, कन्जरभेटिभ पोडकास्टर क्यान्डेस ओवेन्सले यो कारबाहीलाई विगतका असफल अमेरिकी हस्तक्षेपहरूसँग तुलना गर्दै तीव्र आलोचना गरिन्।यद्यपि, केही मध्यम धारका रिपब्लिकन नेताहरूले अझै स्पष्ट धारणा नदिएको देखिन्छ। इन्डियानाका सिनेटर टोड यङले भेनेजुएलाको संक्रमणकालीन योजनाबारे थप जानकारी आवश्यक रहेको बताए। अर्कोतर्फ, ट्रम्पका आलोचक भए पनि पूर्व राजदूत निक्की हेले र पूर्व प्रतिनिधि एडम किन्जिङ्गरले मादुरोको हटाइएलाई सकारात्मक कदमको रूपमा स्वागत गरेका छन्। उनीहरूले भेनेजुएलाका जनताले स्वतन्त्रता पाउनुपर्ने धारणा व्यक्त गर्दै यसलाई अमेरिकाका लागि मात्र नभई सम्पूर्ण अमेरिकन महादेशका लागि नयाँ सुरुवातको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।यसरी, मादुरोको पक्राउपछि अमेरिकी राजनीतिमा समर्थन र विरोध दुबै स्वर तीव्र भएका छन्। अब मुख्य प्रश्न भनेको भेनेजुएलाको भविष्य कसरी तय हुन्छ, अमेरिकाको भूमिका कति समयसम्म रहन्छ र यस कदमले ट्रम्पको “अमेरिका फर्स्ट” नीतिलाई कसरी परिभाषित गर्छ भन्ने नै हो।