“अमेरिकी शान्ति–योजना प्रस्तावले युक्रेन–अमेरिका सम्बन्ध संकटमा”

युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदीमिर जेलेंस्कीले अमेरिकाको प्रस्तावित शान्ति–योजना वर्तमान रूपमा स्वीकार भए युक्रेनले अमेरिकाको महत्वपूर्ण सहयोग गुमाउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। शुक्रबार राष्ट्रलाई संबोधन गर्दै उनले देश “गरिमा गुमाउने वा मुख्य साझेदार गुमाउने” जस्तो कठिन द्विविधामा पर्न सक्ने बताए।अहिले चर्चामा आएको अमेरिकी प्रारम्भिक खाका—जो धेरै मिडियामा चुहिएको छ—युक्रेनले पहिले नै अस्वीकार गरेका मागहरू समेटिएको छ। यसमा युक्रेनले नियन्त्रणमा राखेको डोनेट्स्कका केही भूभाग छोड्ने, सेनाको आकार ठूलो मात्रामा घटाउने, र नाटोमा प्रवेश नगर्ने जस्ता कुराहरू उल्लेख छन्। यी प्रावधानहरू रूसको पक्षमा झुकेका भन्दै व्यापक आलोचना भइरहेको छ।

रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले यो योजना “वार्ताको आधार बन्नसक्ने” बताएका छन्। यद्यपि, उनले रूसी सेना आफ्नो “विशेष सैन्य अभियानका लक्ष्य पुरा गर्ने” अडानबाट पछि नहट्ने स्पष्ट संकेत दिए।अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने जेलेंस्की “योजनालाई मन पराउनैपर्छ” भन्दै अन्यथा युद्ध जारी रहने चेतावनी दिए। वासिङ्टनले किभमा वरिष्ठ अमेरिकी रक्षा अधिकारीहरूको टोली पठाएर योजना चाँडै स्वीकार गराउन दबाब दिइरहेको बताइन्छ।युक्रेन अमेरिकी हतियार, वायु–रक्षा प्रणाली र आँकडा–सूचनामा गहिरो रूपमा निर्भर छ। जेलेंस्कीले देशभित्र भ्रष्टाचार काण्ड र मोर्चामा कठिनाइबीच युक्रेन “दबाब, विभाजन र कमजोर पार्ने प्रयासहरू” को सामना गरिरहेको बताए।उनले बेलायतका प्रधानमन्त्री कियर स्टार्मर, फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल माक्रोँ र जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्जसँगको फोनबार्ताबाट निरन्तर समर्थनको आश्वासन पाएको बताए।चुहिएको अमेरिकी प्रस्ताव अनुसार रूसले कब्जा गरेका डोनेट्स्क, लुगान्स्क र २०१४ मा कब्जा गरेको क्राइमियालाई रूसकै हातमा रहने व्यवस्था हुनेछ। खेरसोन र जापोरिझ्झियाका सीमाहरू वर्तमान युद्धरेखामा स्थिर गरिने उल्लेख छ।योजनामा युक्रेनी सेनाको संख्या ६ लाखमा सीमित गर्ने, युरोपेली लडाकु विमानहरू पोल्याण्डमा तैनाथ गर्ने, र रूसलाई प्रतिबन्ध हटाएर पुनः विश्व अर्थतन्त्रमा समेट्ने जस्ता कुराहरू समेटिएका छन्।युक्रेनी नागरिकहरूले भने यस प्रस्तावप्रति कडा असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। कीभमा एक सैनिककी विधवाले “यो शान्ति–योजना होइन, युद्धलाई निरन्तरता दिने योजना हो” भनिन्।

रूस अहिले युक्रेनको करिब २०% भूभाग नियन्त्रणमा राखेको छ र केही क्षेत्रमा सुस्त गतिमा अगाडि बढिरहेको छ।