पृथ्वीमा पानीको उत्पत्तिबारे लामो समयदेखि मानिँदै आएको धारणा पुनः विचार गर्नुपर्ने संकेत

अमेरिकी अन्तरिक्ष अनुसन्धान संस्था नासाले करिब ५० वर्षअघि चन्द्रमाबाट पृथ्वीमा ल्याइएका अपोलो मिशनका माटोका नमूनाहरूको नयाँ वैज्ञानिक विश्लेषणबाट पृथ्वीमा पानीको उत्पत्तिबारे लामो समयदेखि मानिँदै आएको धारणा पुनः विचार गर्नुपर्ने संकेत दिएको छ। उक्त अध्ययनअनुसार पृथ्वीमा पानी ल्याउने मुख्य स्रोतका रूपमा मानिँदै आएका उल्कापिण्डहरूले अपेक्षा गरिएजति ठूलो योगदान दिएको नदेखिएको निष्कर्ष निकालिएको छ।

सन् १९६९ देखि १९७२ सम्म अपोलो अभियानमार्फत ल्याइएका चन्द्रमाका नमूनाहरूमा गरिएको अक्सिजन आइसोटोप विश्लेषणले चन्द्रमामा लामो समयसम्म भएका उल्कापिण्ड प्रहारहरूको स्पष्ट रेकर्ड देखाएको छ, तर तीमध्ये कार्बनयुक्त उल्कापिण्डबाट आएको सामग्री करिब १ प्रतिशत मात्र रहेको पाइएको छ, जसले पृथ्वीका विशाल महासागरहरू निर्माण गर्न पर्याप्त पानी आपूर्ति गर्न नसक्ने संकेत गर्छ। नासाका ग्रह वैज्ञानिक जस्टिन साइमनका अनुसार उल्कापिण्डहरूले केही मात्रामा पानी ल्याएको भए पनि त्यसलाई पृथ्वीका महासागरहरूको मुख्य स्रोत मान्न सकिने आधार कमजोर देखिएको छ। यसअघि वैज्ञानिक समुदायमा प्रारम्भिक सौरमण्डलको विकासक्रममा जलयुक्त उल्कापिण्ड र पुच्छ्रेताराले पृथ्वीमा पानी ल्याएको विश्वास प्रचलित थियो, तर नयाँ अध्ययनले त्यो धारणा पूर्ण रूपमा पर्याप्त नहुन सक्ने देखाएको छ।

यस निष्कर्षपछि वैज्ञानिकहरू अब पृथ्वीको भित्री भूगर्भीय प्रक्रियाबाट पानी उत्पन्न भएको सम्भावना, ग्रह निर्माणकै क्रममा पहिलेबाटै पानी उपस्थित रहेको अवस्था वा अन्य अन्तरिक्ष स्रोतहरूतर्फ ध्यान केन्द्रित गर्न थालेका छन्। चन्द्रमामा भएका यी पुराना नमूनाहरूले आज पनि पृथ्वी र सौरमण्डलको प्रारम्भिक इतिहास बुझ्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेका छन्, जसले भविष्यका अन्तरिक्ष अनुसन्धान तथा अन्वेषण कार्यक्रमहरूलाई समेत नयाँ दिशा दिने अपेक्षा गरिएको छ।