प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीको एकता सभा आज, अध्यक्षता सन्तोष परियारले गर्ने

नेपालको राजनीतिक परिदृश्यमा वैकल्पिक शक्तिको खोजी लामो समयदेखि जारी छ। पुराना दलहरूको कमजोरी र युवा पुस्ताको असन्तुष्टिलाई मध्यनजर गर्दै पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराई, पूर्वउपप्रधानमन्त्री तथा रक्षा मन्त्री जनार्दन शर्मा र पूर्वसांसद सन्तोष परियारजस्ता अनुभवी नेताहरूले नयाँ राजनीतिक धार निर्माणको प्रयासलाई तीव्रता दिएका छन्। यिनै नेताहरूको संयोजनमा गठन भएको प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीको एकता सभा आज मङ्सिर ७ गते (नोभेम्बर २३, २०२५) बिहान ११ बजे राष्ट्रिय सभा गृह, काठमाडौँमा आयोजना हुने भएको छ। यो सभाले नेपालको राजनीतिमा नयाँ अध्यायको सुरुवात गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। पार्टीको अध्यक्षता सन्तोष परियारले गर्ने भएकाले यो कार्यक्रम युवा नेतृत्वको प्रतीक बन्ने छ। एक नेताले दिएको जानकारीअनुसार, 'हामी सामूहिक नेतृत्वमा अघि बढ्दैछौँ' भन्ने नारा नै यसको मूल मन्त्र हुनेछ।

यो एकताको पृष्ठभूमि गत कात्तिक २८ गतेको सहमति पत्रमा आधारित छ। बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको नेपाल समाजवादी पार्टी (नेसपा वा नयाँ शक्ति), जनार्दन शर्मा संयोजकत्वको प्रगतिशील राष्ट्रिय अभियान र सन्तोष परियारको समूहबीच भएको यो सहमतिले प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीको नाममा एकीकरणको मार्ग प्रशस्त गरेको हो। सहमति पत्रमा स्पष्ट रूपमा उल्लेख छ– 'मङ्सिर ७ गते वृहत् एकता घोषणा कार्यक्रम गर्न सहमत भएका छौँ'। यसले देश तथा विदेशमा रहेका प्रगतिशील, लोकतान्त्रिक, वामपन्थी र देशभक्त शक्तिहरू तथा विशेष गरी नयाँ पुस्तालाई राजनीतिक पुनर्संरचनाको अभियानमा सहभागी हुन आह्वान गरेको छ। यो एकतामा सुदन किराती, डीपी अर्याल, समीक्षा बास्कोटा जस्ता नेताहरू पनि जोडिएका छन्, जसले यसलाई थप बलियो बनाउने अपेक्षा छ।

नेतृत्व चयनको पक्षमा पनि रोचक तयारी छ। पार्टीको केन्द्रीय नेतृत्वमा बाबुराम भट्टराई, जनार्दन शर्मा लगायतका वरिष्ठहरू रहने भए पनि, युवा नेतृत्वलाई प्राथमिकता दिने नीति अपनाइएको छ। सन्तोष परियारजस्ता युवा तथा दलित समुदायका प्रतिनिधिले अध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हाल्न लागेकाले यो पार्टी समावेशी र प्रगतिशील बन्ने संकेत हो। एक नेताले भनेका छन्, 'नेतृत्व भने युवालाई नै सुम्पिने तयारी छ।' यसले पुरानो पुस्ताको अनुभव र नयाँ पुस्ताको ऊर्जालाई जोडेर नेपालको राजनीतिमा सन्तुलन कायम गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। पार्टीको घोषणापत्रमा आर्थिक असमानता न्यूनीकरण, सामाजिक न्याय, पर्यावरण संरक्षण र युवा रोजगारी जस्ता मुद्दाहरू प्राथमिकतामा छन्। यसबाहेक, भ्रष्टाचारमुक्त शासन, संघीयताको प्रभावकारी कार्यान्वयन र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा स्वतन्त्रताको नीति अपनाउने योजना पनि छ।

यो एकताको महत्व नेपालको वर्तमान राजनीतिक सन्दर्भमा झनै बढ्छ। नेकपा एमाले र नेपाली कांग्रेस जस्ता ठूला दलहरूको वर्चस्व र माओवादी केन्द्रसँगको पुरानो सम्बन्धका कारण बाबुराम भट्टराईले पटक-पटक अलग्गै बाटो खोजेका थिए। २०७२ मा माओवादी छोडेर नयाँ शक्ति गठन गरेका भट्टराईले २०७९ मा जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) बाट अलग भएर नेपाल समाजवादी पार्टी बनाए। त्यसपछि पनि माओवादीसँग एकताको प्रयास भए पनि वैचारिक मतभेदले रोकियो। जनार्दन शर्मा भने माओवादी केन्द्रबाटै रक्षा मन्त्री हुँदै प्रगतिशील अभियानमा सक्रिय थिए। उनी प्रचण्ड सरकारको आलोचना गर्दै वैकल्पिक शक्तिको पक्षमा उभिएका थिए। सन्तोष परियार रास्वपाबाट अलग भएर दलित तथा सीमान्तकृत समुदायको प्रतिनिधित्व गर्दै आएका छन्। यी तीन नेताहरूको संयोजनले वैकल्पिक राजनीतिक ध्रुवीकरणको प्रयासलाई नयाँ आयाम दिन्छ। गत कात्तिक १५ गते बानेश्वरको एक होटलमा भएको छलफलले यो प्रक्रियालाई गति दिएको थियो।

आजको एकता सभामा नयाँ वैकल्पिक पार्टीहरूलाई मात्र निम्तो दिइएको छ। अतिथि चयनका लागि दिउँसो बैठक बस्ने र कार्यक्रममा नयाँ पार्टीको घोषणा, झण्डा उद्घाटन र नीति प्रतिबद्धता घोषणा गर्ने योजना छ। यो एकताले आगामी स्थानीय तथा संघीय निर्वाचनमा नयाँ विकल्प प्रस्तुत गर्ने अपेक्षा छ। तर, चुनौतीहरू पनि छन्– आन्तरिक एकताको अभाव, स्रोतसाधनको कमी र ठूला दलहरूको दबाब। यद्यपि, युवा मतदाताको समर्थन र सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिएको उत्साहले यो पार्टीले नेपालको राजनीतिमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्ने सम्भावना बलियो छ।