• Tuesday, March 3, 2026

बेइजिङ क्यापिटल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले लागू गर्‍यो प्वाइन्ट मर्ज प्रणाली : विश्वव्यापी रूपमा ५९ विमानस्थलमा विस्तार



काठमाडौं। चीनको व्यस्तताकै आधारमा विश्वका शीर्ष विमानस्थलहरूमा पर्ने बेइजिङ क्यापिटल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (पेक/जेबीएए) ले अब 'प्वाइन्ट मर्ज' प्रणाली लागू गरेको छ । यो नवीनतम हवाई यातायात व्यवस्थापन (एटीएम) विधि, जसलाई युरोकन्ट्रोल इनोभेसन हब (ईआईएच) ले विकसित गरेको हो, अब विश्वभरका ५९ विमानस्थलहरूमा सञ्चालनमा छ । यसले दक्षिण र दक्षिणपश्चिम आगमन प्रवाहहरूको क्रमबद्धता कायम गर्छ र प्रदर्शनमा आधारित नेभिगेसन (पीबीएन) प्रयोग गर्दछ । प्वाइन्ट मर्ज २००६ मा युरोकन्ट्रोल एक्सपेरिमेन्टल सेन्टर (ईईसी) ले विकसित गरेको विधि हो, जुन अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आईसीएओ) को एभिएसन सिस्टम ब्लक अपग्रेड (एएसबीयू) को भाग हो । यो प्रणालीले उच्च ट्राफिकमा रडार भेक्टरिङ बिना नै विमानहरूको आगमन क्रमबद्ध गर्दछ । यसमा एउटा 'मर्ज प्वाइन्ट' र त्यसबाट समान दूरीमा रहेका 'सेक्वेन्सिङ लेग्स' हुन्छन् । आवश्यक पर्दा विमानहरूलाई 'डाइरेक्ट टु' निर्देशन दिएर मर्ज प्वाइन्टमा पुर्‍याइन्छ, जसले विलम्ब अवशोषण क्षमता बढाउँछ । युरोकन्ट्रोलका अनुसार, यो प्रणालीले नियन्त्रकको कार्यभार घटाउँछ, सञ्चार कम गर्छ, पाइलटको अवस्थिति जागरण बढाउँछ र ट्राफिक प्रवाहलाई व्यवस्थित बनाउँछ । यसले उडान ट्रेजेक्टरीको पूर्वानुमान सुधार्छ, जसबाट उडान दक्षता बढ्छ र पर्यावरणीय फाइदा पुग्छ । परम्परागत रडार भेक्टरिङमा हुने तनाव, धेरै सञ्चार र कमजोर पूर्वानुमानका समस्याहरू यसले हल गर्छ । यो पी–आरएनएभी रुट संरचनामा आधारित छ, जसले सुरक्षित, पर्यावरणमैत्री र क्षमतायुक्त हवाई व्यवस्थापन सुनिश्चित गर्छ । बेइजिङ विमानस्थलको यो कार्यान्वयनले चीनमा प्वाइन्ट मर्ज प्रयोग गर्ने विमानस्थलहरूको सङ्ख्या ९ पुगेको छ । विश्वव्यापी रूपमा यो प्रणाली २३ देश र ४ महादेशमा ५९ विमानस्थलमा सञ्चालनमा छ, जसले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड बनाउँदै लगेको छ । यसको निगरानी र अध्ययनका लागि युरोकन्ट्रोलले जेप्पेसनको सहयोगमा एउटा डिटेक्सन एल्गोरिदम विकसित गरेको छ । यो एल्गोरिदमले ४,००० भन्दा बढी विमानस्थलहरू स्क्यान गर्दै प्रत्येक डिजाइनका मुख्य विशेषताहरू निकाल्छ र अन्तर्क्रियात्मक नक्सामा प्रदर्शित गर्छ । यो प्रणाली पहिलो पटक २०११ मा ओस्लो र २०१२ मा डब्लिन विमानस्थलमा लागू भएको थियो । अहिले इ斯坦बुल, सांघाई, टोकियो, मेक्सिको र साओ पाउलो जस्ता व्यस्त विमानस्थलहरूमा सञ्चालनमा छ । नवीनतम सुधारसँगै यो एल्गोरिदमले प्रत्येक कार्यान्वयनका विशेषताहरू (जस्तै, लेग्सको लम्बाइ, मर्ज प्वाइन्टको स्थिति) निकाल्छ । बेइजिङको हकमा यसले पश्चिम र दक्षिणपश्चिम आगमन प्रवाहहरूलाई लक्षित गरेको छ, जसले वार्षिक १ लाखभन्दा बढी उडानहरू व्यवस्थापन गर्छ ।
महादेश
देश सङ्ख्या
विमानस्थल सङ्ख्या
उदाहरण
युरोप
१२
३०
ओस्लो, डब्लिन, इन्स्टानबुल
एसिया
१५
बेइजिङ, टोकियो, सांघाई
अमेरिका
१०
साओ पाउलो, मेक्सिको सिटी
अफ्रिका
जोहान्सबर्ग, केप टाउन
नेपालको सन्दर्भमा, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल जस्ता व्यस्त हवाईमार्गहरूमा प्वाइन्ट मर्ज जस्ता आधुनिक प्रविधिहरूको आवश्यकता छ । नेपाल वायुसेवा निगम र नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले पीबीएनलाई प्राथमिकता दिँदै यसतर्फ लगानी बढाउन सक्छन् । यो प्रणालीले हवाई सुरक्षालाई मजबुत बनाउँदै पर्यावरणीय उत्सर्जन घटाउँछ ।

Please Login to comment in the post!

you may also like