ट्रम्पको ग्रीनल्याण्ड अधिग्रहणको योजना : अन्तर्राष्ट्रिय दबाब र विरोध

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ग्रीनल्याण्ड अधिग्रहण गर्ने आफ्नो योजना थप स्पष्ट पारेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत “अब पछाडि फर्किने बाटो छैन” भनेका छन् र ग्रीनल्याण्डलाई “आवश्यक” बताएका छन्। व्हाइट हाउसमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा ट्रम्पलाई सोधिएको थियो कि ग्रीनल्याण्ड प्राप्त गर्न उनी कति टाढासम्म जानेछन् भन्नेमा उनले भने, “तपाईंले पत्ता लगाउनुहुनेछ।” उनले थपे, “ग्रीनल्याण्डमा सबै कुरा राम्ररी मिल्नेछ।” उनले यस कदमलाई विश्व सुरक्षा र अमेरिकी हितका लागि आवश्यक ठानेका छन्।तर ट्रम्पको यस कदमले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा गम्भीर प्रतिक्रिया निम्त्याएको छ। फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोनले स्विट्जरल्याण्डको विश्व आर्थिक मञ्चमा आयोजित बैठकमा “नियमविहीन विश्वतर्फको झुकाव” हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। क्यानाडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले भने, “पुरानो व्यवस्था फर्कने छैन” र ग्रीनल्याण्ड तथा डेनमार्कको संप्रभुता र भविष्य निर्धारण गर्ने अधिकारलाई पूर्ण समर्थन जनाएका छन्। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेयर लेयेनले ग्रीनल्याण्डको संप्रभुता “चर्चा बाहिर” रहेको बताइन् र ट्रम्पको प्रस्तावित १०% आयात शूल्कको विरोध जनाइन्।

यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले सैनिक शक्ति प्रयोग गरेर ग्रीनल्याण्ड कब्जा गर्ने सम्भावनालाई पूर्णतया अस्वीकार गरेका छैनन्। एनबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा सोधिएको प्रश्नमा उनले “नो कमेन्ट” भनेका थिए। ट्रम्पले अझै प्रश्न उठाएका छन् कि यदि आवश्यकता परेमा नाटोले अमेरिकालाई सहयोग गर्नेछ कि नगर्नेछ। उनले भने, “म जान्दछु हामी नाटोको रक्षामा जान्छौं, तर म साँच्चै प्रश्न गर्छु कि उनीहरूले हाम्रो रक्षामा आउनेछन् कि छैनन्।” नाटोको नियम अनुसार सदस्य देशमाथि आक्रमण भए सबै सदस्यमाथि आक्रमण मानिने व्यवस्था भए पनि ट्रम्पको टिप्पणीले गठबन्धनमा अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ।ग्रीनल्याण्डका अधिकारीहरूले पनि यस कदमको विरोध गरेका छन्। उद्योग तथा प्राकृतिक स्रोत मन्त्री नायजा नथानियलसेनले पत्रकारसँगको अन्तर्वार्तामा भने, “ग्रीनल्याण्डका नागरिकहरु यस प्रस्तावले चकित भएका छन्। हामी अमेरिकी बन्न चाहँदैनौं। हाम्रो संस्कृति र भविष्यमा निर्णय गर्ने अधिकारको कति मूल्य राखिन्छ?” उनले स्पष्ट पारे।

ट्रम्पले फ्रान्ससँगको सम्बन्धमा पनि विवाद सिर्जना गरेका छन्। म्याक्रोनले गाजामा शान्ति प्रयासको बोर्डमा सामेल हुन अस्वीकार गरेपछि ट्रम्पले फ्रान्सेली वाइन र च्याम्पेनमा २००% शूल्क थप्ने धम्की दिएका थिए। म्याक्रोनले यस्तो दबाबपूर्ण शूल्कलाई अस्वीकार्य र अस्वीकार्य ठाने। युरोपेली संघले सम्भावित प्रतिकारका उपायहरू लिन सक्ने संकेत दिएको छ भने यूरोपेली संसद्ले जुलाईमा अमेरिका सँग भएको व्यापार सम्झौतामा अनुमोदन रोक्ने तयारी गरेको छ।आगामी हप्तामा ट्रम्प डावोस पुग्ने तयारीमा छन्, जहाँ उनले ग्रीनल्याण्डसँग सम्बन्धित धेरै बैठक हुने बताएका छन्। तर यस कदमले अमेरिकी एकतर्फी महत्वाकांक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय नियम, नाटोको प्रतिबद्धता, युरोपेली संप्रभुता तथा विश्वव्यापी कानुनी व्यवस्थासँगको टकराव झल्काइरहेको छ। यसले विश्व राजनीति र आर्थिक सम्बन्धमा थप तनाव पैदा गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।यसैबीच, ग्रीनल्याण्डका नागरिक, डेनमार्क र युरोपेली संघ एकसाथ उभिएर आफ्नो संप्रभुता र भविष्यको अधिकार सुरक्षित राख्ने प्रयासमा छन्। ट्रम्पको ग्रीनल्याण्ड अधिग्रहण योजनाले विश्वव्यापी राजनीतिक परिदृश्यमा नयाँ विवाद सिर्जना गरेको छ र आगामी दिनहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीति र व्यापारिक सम्बन्धमा यसका प्रभाव अझ स्पष्ट देखिनसक्छ।