युक्रेनी नौसेना ड्रोनले कालो सागरमा दुई रुसी तेल ट्याङ्करमा आक्रमण गरे

युक्रेनको नौसेना ड्रोनहरूले कालो सागरमा दुई रुसी तेल ट्याङ्करहरूमाथि आक्रमण गरेको छ, जसले रुसको तेल निर्यातमा गम्भीर असर पार्ने अपेक्षा गरिएको छ। यो घटना शुक्रबार र शनिबार भएको हो, जसमा 'काइरोस' र 'भिराट' नामक ट्याङ्करहरूलाई निशाना बनाइएको थियो। दुवै ट्याङ्करहरू खाली अवस्थामा थिए र रुसको प्रमुख तेल टर्मिनल नोभोरोस्सिय्स्कतर्फ जाँदै थिए, जहाँबाट विदेशी बजारका लागि तेल लोड गर्ने योजना थियो। यी जहाजहरू २०२२ मा रुसको पूर्ण आक्रमणपछि लगाइएका प्रतिबन्धित सूचीका थिए। युक्रेनी सुरक्षा सेवा (एसबीयू) का एक अधिकारीले भेनेजुएला टेलिग्राम च्यानलमार्फत जारी गरेको भिडियो फुटेजमा देखाइएअनुसार, ड्रोनहरूले ट्याङ्करहरूतर्फ दौडिएपछि शक्तिशाली विस्फोटहरू भएका थिए, जसले आगो निम्त्याएको थियो।

आक्रमणको विवरणअनुसार, काइरोस नामक २७४ मिटर लामो ट्याङ्करलाई शुक्रबार इजिप्टबाट रुसतर्फ जाँदै गर्दा निशाना बनाइएको थियो। विस्फोटपछि जहाजमा ठूलो क्षति पुगेको र आगो लागेको थियो, जसले गर्दा यो जहाज पूर्ण रूपमा सेवा बाहिरिएको छ। यसको चालक दललाई उद्धार नौकाहरूबाट सुरक्षित निकालिएको थियो र कुनै पनि हताहत भएको छैन। त्यस्तै, भिराट ट्याङ्करलाई शनिबार दुई पटक आक्रमण गरिएको थियो—पहिलो पटक टर्कीको तट नजिक र दोस्रो पटक कालो सागरको पूर्वी भागमा करिब ३५ नटिकल माइल टाढा। यसमा स्टारबोर्डतर्फ माइनर क्षति भएको थियो, तर जहाज स्थिर अवस्थामा छ र चालक दलका सदस्यहरू स्वस्थ छन्। युक्रेनी अधिकारीले भनेका छन्, "भिडियोमा देखाइएअनुसार, दुवै ट्याङ्करहरूमा ठूलो क्षति पुगेको छ र तिनीहरू प्रभावकारी रूपमा सेवा बाहिरिएका छन्। यसले रुसी तेल ढुवानीमा ठूलो धक्का दिनेछ।"

यो आक्रमण युक्रेनको 'शैडो फ्लिट' विरुद्धको अभियानको हिस्सा हो, जसमा रुसले पश्चिमी प्रतिबन्धहरू छल्न प्रयोग गर्ने सयौं पुराना र अनियमित जहाजहरू समावेश छन्। यी जहाजहरूले रुसको युद्ध वित्तपोषणका लागि तेल निर्यात गर्न मद्दत गर्छन्। युक्रेनले महिनौंदेखि लामो दूरीका हवाई ड्रोनहरू प्रयोग गरेर रुसी तेल रिफाइनरीहरूमाथि आक्रमण गर्दै आएको छ, तर यो ट्याङ्करहरूमाथिको आक्रमण फरक प्रकारको हो। कालो सागरमा युक्रेनी नौसेना ड्रोनहरूले रुसी नौसेनाको ठूलो फ्लिटलाई पछि धकेल्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। यसैबीच, युक्रेनी ड्रोन आक्रमणले कास्पियन पाइपलाइन कन्सोर्टियम (सीपीसी) को मोरिङलाई ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ, जसले कजाकिस्तानबाट रुस हुँदै कालो सागर टर्मिनलमार्फत तेल निर्यात गर्दछ। सीपीसीले आफ्नो सञ्चालन रोकेको छ, जसले विश्वव्यापी तेल निर्यातको १ प्रतिशतभन्दा बढी प्रभावित हुने छ। कुनै पनि पर्यावरणीय प्रभावको उल्लेख गरिएको छैन, तर तेल ट्याङ्करहरूमा आगो लाग्नुले सम्भावित जोखिम निम्त्याउने आशङ्का छ।

रुसी पक्षबाट कुनै आधिकारिक टिप्पणी आएको छैन, तर कजाकिस्तानले सीपीसी टर्मिनलमाथिको आक्रमणलाई 'अस्वीकार्य' भनेको छ। टर्कीको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता ओंकु केचेलीले एक्स (ट्विटर) मा लेखेका छन्, "अङ्काराले सम्बन्धित पक्षहरूसँग सम्पर्कमा छ ताकि कालो सागरमा युद्ध फैलिन नदिइयोस् र हाम्रो देशको आर्थिक हित तथा क्षेत्रीय सञ्चालनहरूको रक्षा गरियोस्।" टर्कीले चिन्ता व्यक्त गर्दै यी घटनाहरू आफ्नो विशेष आर्थिक क्षेत्रमा भएका र गम्भीर सुरक्षित जोखिम निम्त्याउने बताएको छ। टर्कीको यातायात मन्त्रालयले घटनाहरूको पुष्टि गरेको छ, तर रोयटर्सले फुटेजको पहिचान, स्थान वा मितिको स्वतन्त्र प्रमाणीकरण नगरेको उल्लेख गरेको छ।

रुस-युक्रेन युद्धको व्यापक सन्दर्भमा, यो आक्रमणले कीभले रुसको तेल उद्योगमा दबाब बढाउने रणनीतिक प्रयास हो। रुसको आक्रमणपछि पश्चिमी देशहरूले रुसी तेलमाथि प्रतिबन्ध लगाएका थिए, तर शैडो फ्लिटले यसलाई छल्दै आएको छ। युक्रेनले पश्चिमलाई यस फ्लिटविरुद्ध कारबाही गर्न आह्वान गरेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, यस्ता आक्रमणहरूले रुसी राजस्वमा ह्रास ल्याउने र युद्धको वित्तपोषणमा असर पार्ने छन्। साथै, कालो सागरमा तनाव बढ्दै गएको छ, जसले क्षेत्रीय व्यापार र ऊर्जा बजारलाई प्रभावित गर्न सक्छ। यो घटनाले युक्रेनको ड्रोन प्रविधिको सफलतामाथि प्रकाश पार्छ, जसले रुसी सैन्य शक्तिलाई चुनौती दिइरहेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यस्ता घटनाहरूबाट युद्धको विस्तार रोक्न कूटनीतिक प्रयासहरू बढाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ।