भेनेजुएलाले 'उपनिवेशवादी धम्की' को निन्दा गर्दै ट्रम्पको हवाई क्षेत्र बन्द आदेशलाई अस्वीकार गरेको छ

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिबार भेनेजुएलाको माथि र वरिपरि रहेको हवाई क्षेत्रलाई 'पूर्ण रूपमा बन्द' मान्नुपर्ने चेतावनी दिएपछि काराकासले यसलाई कडा शब्दमा निन्दा गरेको छ। ट्रम्पले आफ्नो ट्रुथ सोसल प्लेटफर्ममा लेखेका थिए, "सबै एयरलाइन्स, पाइलटहरू, ड्रग डिलरहरू र मानव तस्करहरूलाई सूचित गर्दछु, भेनेजुएलाको माथि र वरिपरि रहेको हवाई क्षेत्रलाई पूर्ण रूपमा बन्द मान्नुहोस्।" यो घोषणा ट्रम्प प्रशासनको भेनेजुएलामाथिको दबाब अभियानको हिस्सा हो, जसले काराकास र वाशिंगटनबीचको तनावलाई थप उकासेको छ।

भेनेजुएलाको विदेश मन्त्रालयले आधिकारिक विज्ञप्तिमा ट्रम्पको यो कदमलाई 'उपनिवेशवादी धम्की' भनेर निन्दा गरेको छ। मन्त्रालयले भनेको छ, "भेनेजुएलाले आफ्नो हवाई क्षेत्रको सार्वभौमिकतामाथि असर पार्ने यो उपनिवेशवादी धम्कीलाई निन्दा तथा भत्काउँछ, जसले भेनेजुएलाका जनतामाथि नयाँ, अतिरञ्जित, अवैध र अन्यायपूर्ण आक्रमणको रूप लिएको छ।" यसलाई संयुक्त राष्ट्रसंघको चार्टरविपरीतको 'एकतर्फी तथा मनमानी कारबाही' ठहर गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई अमेरिकी आक्रमणविरुद्ध एकजुट हुन अपिल गरेको छ। राष्ट्रपति निकोलास मदुरोका सरकारले यसलाई 'राज्य आतङ्कवाद' को हिस्सा ठानेको छ र कुनै पनि विदेशी शक्तिबाट आदेश वा धम्की स्वीकार नगर्ने बताएको छ।यो घटना अमेरिकी संघीय नागरिक उड्डयन प्रशासन (एफएए) ले गत हप्ता जारी गरेको चेतावनीपछि आएको हो, जसमा भेनेजुएलामा बढ्दो असुरक्षा, सैन्य गतिविधि र जीपीएस हस्तक्षेपको जोखिम उल्लेख थियो। एफएएको सूचनापछि नै धेरै अन्तर्राष्ट्रिय एयरलाइन्सहरूले भेनेजुएलाका उडानहरू रद्द गरेका थिए। तर ट्रम्पको यो आदेशले एफएएको सल्लाहभन्दा एक कदम अगाडि बढेर हवाई क्षेत्रलाई सक्रिय सुरक्षा खतरा ठहराएको छ। यसले अमेरिकी सेनाले नो-फ्लाई जोन कायम गर्ने तयारी गरेको सङ्केत दिन्छ, जसका लागि ठूलो स्रोत र योजना आवश्यक पर्ने पूर्व अमेरिकी वायुसेना लेफ्टिनेन्ट जनरल डेभिड डेप्टुलाको भनाइ छ।

ट्रम्पको यो कदम भेनेजुएलामाथिको व्यापक दबाब अभियानको निरन्तरता हो। विगत केही हप्तादेखि अमेरिकाले कारिबियन क्षेत्रमा सैन्य उपस्थिति बढाएको छ, जसमा १० हजारभन्दा बढी सैनिक र दर्जनौं युद्धपोतहरू समावेश छन्। 'अपरेशन सदर्न स्पियर' नामक यो अभियानअन्तर्गत अमेरिकी सेनाले ड्रग तस्करी गर्ने भनिएका नौका तथा डुङ्गाहरूमाथि हवाई तथा समुद्री आक्रमणहरू गरेको छ, जसमा दर्जनौं व्यक्तिहरू मारिएका छन्। ट्रम्पले गत बिहीबार नै भेनेजुएलामा जमिनबाट ड्रग तस्करी रोक्ने योजना घोषणा गरेका थिए। यसबाहेक, न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार, ट्रम्प र मदुरोबीच गत हप्ता फोन वार्ता भएको थियो, जसमा व्यक्तिगत भेटको सम्भावना छलफल भएको थियो। तर, यो वार्तापछि नै हवाई क्षेत्र बन्दको घोषणा गरियो।भेनेजुएलाको प्रतिक्रियाले तनावलाई थप बढाएको छ। गत बुधबार नै भेनेजुएलाले छवटा प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय एयरलाइन्सका सञ्चालन इजाजत रद्द गरेको थियो, जसलाई अमेरिकी 'राज्य आतङ्कवाद' को सहयोगी ठानेको थियो। ट्रम्पको घोषणापछि भेनेजुएलाले सबै आप्रवासी निर्वासन उडानहरू एकतर्फी रूपमा स्थगित गरेको छ। इरान जस्ता भेनेजुएलाका सहयोगीहरूले पनि ट्रम्पको कदमलाई 'अन्तर्राष्ट्रिय कानुनविपरीत' भनेर निन्दा गरेका छन्।

अमेरिकी पक्षले यो अभियानलाई ड्रग तस्करी र अवैध आप्रवासन रोक्ने प्रयास भने पनि आलोचकहरूले यसलाई मदुरो सरकारलाई सत्ताबाट हटाउने षड्यन्त्र ठानेका छन्। डेमोक्र्याटिक सिनेटरहरूले ट्रम्पको यो नीतिलाई 'अधिकृत र अवैध' भनेर आलोचना गरेका छन्, जसले कङ्ग्रेसको अनुमतिबिना बल प्रयोगको जोखिम निम्त्याउने चेतावनी दिएका छन्। पेन्टागन र ह्वाइट हाउसले ट्रम्पको घोषणाबारे कुनै थप स्पष्टता दिएको छैन, जसले अमेरिकी अधिकारीहरूमाझ पनि आश्चर्य पैदा गरेको छ।यो घटनाले दक्षिण अमेरिकी क्षेत्रमा अस्थिरता निम्त्याउने आशङ्का बढाएको छ। ट्रम्पको दबाबले भेनेजुएलाको आर्थिक संकटलाई थप गहिरो बनाउने र अन्तर्राष्ट्रिय उड्डयन तथा व्यापारमा असर पार्ने विश्लेषकहरूको भनाइ छ। संयुक्त राष्ट्रसंघ र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूले कूटनीतिक समाधानको आह्वान गरेका छन्, तर ट्रम्प प्रशासनको आक्रामक नीतिले वार्ताको सम्भावना कमजोर बनेको छ। यो तनावले क्षेत्रीय शान्तिमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्ने छ।