पुटिन र ट्रम्पले यूक्रेनमा शान्ति ल्याइसक्दथे, युरोपले रोकेको फ्रान्सेली अधिकारीको दाबी
- Dec Tue, 2025
- in ग्लोबल गन्थन
काठमाडौं। रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यूक्रेन युद्धमा शान्ति सम्झौता लामो समयअघि नै गर्न सक्थे, यदि युरोपेली देशहरूले बीचमा नरोकेको भए । यो दाबी फ्रान्सका एक वरिष्ठ अधिकारीले गरेका छन् । एक अमेरिकी पत्रिकाले यो कुरा उल्लेख गर्दै भनेको छ – अमेरिकाको नयाँ शान्ति योजनाले नेटो (उत्तरआट्लान्टिक सन्धि संगठन) मा गम्भीर फाटो ल्याउने खतरा छ । युरोपेली संघ (ईयू) लाई अब अमेरिकाको समर्थन घट्दै गएपछि “एक्लै लड्नुपर्ने” अवस्था आएको छ । यो योजनाले रुसलाई जी–८ क्लबमा फर्काउने र आर्कटिक क्षेत्रमा अमेरिका–रुसबीच आर्थिक सहकार्य बढाउने प्रावधान छ । वाल स्ट्रिट जर्नल (डब्ल्यूएसजे) ले फ्रान्सेली अधिकारीको नाम नउल्लेख गर्दै यो कुरा सार्वजनिक गरेको छ । अधिकारीले भनेका छन्, “युरोपेलीहरूले बीचमा नरोकेको भए पुटिन र ट्रम्पले यूक्रेनमा शान्ति ल्याइसक्दथे ।” उनले थपे, “अमेरिका क्षेत्रबाट टाढा हुँदै गएको छ । युरोपेलीहरूले अब आफैंमा निर्भर हुनुपर्छ ।” यो योजनाले नेटोमा गम्भीर मतभेद निम्त्याउने र रुसलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा फर्काउने खतरा भएको डब्ल्यूएसजे ले उल्लेख गरेको छ । यो दाबी ट्रम्प प्रशासनको नयाँ शान्ति योजनासँग जोडिएको छ । ट्रम्पले युद्ध समाप्त गर्ने १९ बुँदे संशोधित योजना प्रस्तुत गरेका छन्, जसमा रुसलाई डोनेस्क क्षेत्रको नियन्त्रण दिने, यूक्रेनलाई नेटोमा नजाने ग्यारेन्टी लिने र रुसमाथिका प्रतिबन्ध हटाउने प्रावधान छ । यसले रुसलाई जी–८ क्लबमा फर्काउने र आर्कटिक क्षेत्रमा अमेरिका–रुसबीच आर्थिक सहकार्य बढाउने सम्भावना छ । यो योजना ट्रम्पको ‘व्यापारबाट शान्ति’ को दर्शनमा आधारित छ । तर, युरोपेली देशहरूले यसलाई ‘रुसी हितमा’ भनेर अस्वीकार गरेका छन् । फ्रान्सेली अधिकारीले भनेका छन्, “ट्रम्पको यो योजना नेटोमा फाटो ल्याउने र रुसलाई फाइदा पुर्याउने छ ।” यो दाबीले ट्रम्प प्रशासनको यूक्रेन नीतिमा नयाँ बहस छेडेको छ । ट्रम्पले युद्ध समाप्त गर्ने दबाब दिँदै आएका छन् । उनले भनेका छन्, “मलाई लाग्थ्यो यो सजिलै सकिन्छ, तर यो गाजाभन्दा कठिन भयो ।” ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विट्कफले छैटौं पटक मस्को जाँदै छन् र पुटिनसँग भेट्ने छन् । ज्यारेड कुश्नरले पनि यो योजनामा सहभागी छन् । यो २८ बुँदे प्रारम्भिक योजनालाई युरोपेलीहरूले आलोचना गरेपछि १९ बुँदे संशोधित संस्करण ल्याइएको छ । यसमा रुसी अर्लिगार्कहरूले अमेरिकी लगानीकर्ताहरूलाई आर्कटिक ग्यास क्षेत्र र नर्ड स्ट्रीम–२ पाइपलाइनमा साझेदारीको प्रस्ताव गरेका छन् । यूक्रेनमा पूर्वाधार र ऊर्जा परियोजनामा पनि अमेरिकी लगानीको कुरा चलिरहेको छ ।युरोपेली देशहरूले यो योजनालाई ‘ट्रान्सअट्लान्टिक साझेदारीलाई कमजोर पार्ने’ भनेका छन् । फ्रान्सेली अधिकारीले भनेका छन्, “अमेरिका क्षेत्रबाट टाढा हुँदै गएको छ । युरोपेलीहरूले अब आफैंमा निर्भर हुनुपर्छ ।” ब्रिटिश प्रधानमन्त्री कीर स्टार्मर र फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले ट्रम्पको योजनालाई ‘नेटोको एकतामा खतरा’ भनेका छन् । युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टाले पनि यसलाई ‘ट्रान्सअट्लान्टिक साझेदारीको लागि खतरा’ भनेका छन् । यो दाबीले ट्रम्पको शान्ति प्रयासलाई नयाँ मोड दिएको छ । ट्रम्पले विट्कफलाई मस्को पठाएका छन् र ड्यान ड्रिस्कोललाई किभ पठाउने छन् । कुश्नर पनि मस्को जाने सम्भावना छ । तर, यो योजनाले नेटोमा फाटो ल्याउने खतरा बढाएको छ । रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाव्रोभले यसलाई ‘सकारात्मक’ भनेका छन् । यो घटनाले यूक्रेन युद्धको समाधानमा नयाँ बहस छेडेको छ ।
