बीजिङ। जापानी प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीको ताइवानबारे विवादास्पद टिप्पणीपछि चीनले जापानविरुद्ध आर्थिक र सांस्कृतिक बहिष्कारको अभियान चर्काएको छ। चिनियाँ प्रहरी अधिकारीहरूले सार्वजनिक गरेका भिडियोहरूमा “चिनियाँ परिवारहरू, रोक ! जापानका लागि अब फ्लाइट वा होटल बुक नगर्नुहोस्” भन्ने अपिल गरिएको छ। यो अभियानले जापानको पर्यटन उद्योगलाई ठूलो धक्का दिने खतरा छ, जसमा चिनियाँ पर्यटकहरूको योगदान २५ प्रतिशतभन्दा बढी छ। चीनले आधिकारिक यात्रा चेतावनी जारी गर्दै जापान भ्रमण नगर्न आग्रह गरेको छ, जसलाई जापानले “अनुचित प्रतिक्रिया” भनेर विरोध गरेको छ। यो विवाद नोभेम्बर ८ तारिख जापानी संसद्मा ताकाइचीको भनाइबाट सुरु भएको हो। उहाँले भनेकी थिइन्, “चीनले ताइवानमाथि आक्रमण गरेमा यो जापानको अस्तित्वको लागि खतरा बन्न सक्छ, जसमा जापानी सेना हस्तक्षेप गर्न सक्छ।” यो टिप्पणीले जापानको सामूहिक आत्मरक्षाको अधिकारलाई सक्रिय पार्ने संकेत थियो। चीनले यसलाई “अत्यन्त गलत र खतरनाक” भन्दै ताकाइचीको टिप्पणी फिर्ता लिन माग गरेको छ। चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका उपमन्त्री सुन वेइडोङले जापानी राजदूत केन्जी कानासुगीलाई बोलाएर चेतावनी दिएका थिए – “चीनको एकीकरणमा हस्तक्षेप गर्ने जो कोहीले ठूलो धक्का खानेछ।” चिनियाँ कन्सुल जनरल सुए जियानले एक्स (ट्विटर) मा ताकाइचीको टिप्पणी साझा गर्दै “हाम्रो गर्धनमा चढ्ने फोहोर काट्नु पर्छ” भनेर धम्कीपूर्ण पोस्ट गरेका थिए, जसलाई पछि हटाइएको थियो। यसपछि चिनियाँ सामाजिक सञ्जालमा राष्ट्रवादी भावना भड्किएर जापान बहिष्कारको आह्वान भयो। चिनियाँ प्रहरीका भिडियोहरूमा अधिकारीहरूले परिवारहरूलाई जापान यात्रा नगर्न अपिल गर्दै ताकाइचीको टिप्पणीले “चिनियाँ-जापानी सम्बन्धको वातावरण बिगारेको” उल्लेख गरेका छन्। यी भिडियोहरूमा प्रहरीले “सुरक्षा जोखिम” को हवाला दिँदै जापानमा चिनियाँमाथि भएको कथित आक्रमणका घटनाहरू पनि जोडेका छन्। चीनको यो चेतावनीले जापानको पर्यटन र खुद्रा बिक्रीमा ठूलो असर परेको छ। चिनियाँ पर्यटकहरूले जापानको पर्यटन राजस्वको २४ प्रतिशत योगदान दिन्छन्। यसपछि १० भन्दा बढी चिनियाँ एयरलाइन्सले जापान उडानका लागि रिफन्ड सुविधा दिएका छन् र सिचुआन एयरलाइन्सले चेन्गदु-सप्पोरो रुट मार्चसम्म रद्द गरेको छ। जापानी पर्यटन र खुद्रा कम्पनीहरूका सेयरहरू ५–१० प्रतिशतले झरेका छन्। जापानले पनि आफ्ना नागरिकहरूलाई चीनमा सतर्क रहन र भीडभाडबाट टाढा रहन चेतावनी दिएको छ। जापानी प्रमुख क्याबिनेट सचिव मिनोरु किहराले चीनलाई “उचित कदम” चाल्न आग्रह गरेका छन्। यो विवादले चीन-जापान सम्बन्धलाई थप तनावपूर्ण बनाएको छ। ताकाइची, जो सन् २०२५ मा प्रधानमन्त्री बनेकी थिइन्, लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टीको दक्षिणपन्थी नेतृत्व हुन्। उनी पूर्वप्रधानमन्त्री शिन्जो आबेकी सहयोगी हुन् र चीनको सैन्य विस्तारविरुद्ध कडा नीतिका पक्षधर छिन्। ताइवानको राष्ट्रपतीय कार्यालयले ताकाइचीलाई “ताइवानको दृढ मित्र” भनेको छ। तर, चीनले ताइवानलाई आफ्नो अभिन्न अङ्ग ठान्छ र बल प्रयोगको अस्वीकार गरेको छैन। जापानले ताइवानलाई औपचारिक मान्यता नदिए पनि, अमेरिका र जापान दुवैले ताइवानप्रति अप्रत्यक्ष समर्थन जनाएका छन्। चीनले जापानी फिल्महरूको प्रदर्शन पनि स्थगित गरेको छ। जापानी व्यापार सङ्घहरूले ताकाइचीसँग भेटेर संवादको अपिल गरेका छन्। यो बहिष्कार अभियानले जापानको अर्थतन्त्रलाई वार्षिक अर्बौं डलरको क्षति पुर्याउन सक्छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, यो चीनको “आर्थिक हतियार” को प्रयोग हो, जसलाई पहिले पनि दक्षिण कोरिया र अस्ट्रेलियाविरुद्ध प्रयोग गरिएको थियो। जापानले पनि चीनविरुद्ध प्रतिबन्धात्मक कदम चाल्न सक्ने संकेत गरेको छ। यो विवादले पूर्वी एसियाली स्थिरतामा असर पार्न सक्छ, किनभने ताइवान स्ट्रेट जापानको व्यापारिक मार्ग हो।यो घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यानाकर्षण गरेको छ। अमेरिकाले जापानको समर्थन गरेको छ भने युरोपेली सङ्घले संवादको अपिल गरेको छ। चिनियाँ सोसल मिडियामा #BoycottJapan ट्रेन्डिङ बनेको छ, जसमा लाखौंले सहभागिता जनाएका छन्। यो बहिष्कारले दुवै देशका नागरिकहरूलाई असर पार्न सक्छ, तर राजनीतिक तनाव कम नभएसम्म यो चर्किरहने देखिन्छ।