सर्वोच्च अदालतको निर्णयपछि क्यानडामा ट्रम्पको ट्यारिफ खारेजमा उत्सव

अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा लगाइएका विश्वव्यापी भन्सार शुल्क (ट्यारिफ) खारेज गर्ने निर्णय गरेपछि क्यानडामा देखिएको उत्सव छोटो र शान्त रहेको छ।उच्च अदालतको निर्णयमा ट्रम्पले क्यानडा, चीन र मेक्सिकोमाथि लगाएका “फेन्टानिल” सम्बन्धी ट्यारिफहरू पनि समावेश थिए। अमेरिका–क्यानडा व्यापार मन्त्री डोमिनिक लेब्लांकले सामाजिक सञ्जालमार्फत उक्त निर्णयले क्यानडाको धारणा सुदृढ बनाएको बताएका छन्, जसअनुसार ती शुल्कहरू “अनुचित” थिए।यद्यपि उनले क्यानडासामु अझै चुनौतीहरू बाँकी रहेको उल्लेख गरेका छन्। ट्रम्पले स्टिल, एल्युमिनियम र मोटरगाडीमा लगाइएका ट्यारिफ भने यथावत् रहने बताएका छन्। ती क्षेत्रका प्रभावहरूसँग जुध्न “महत्त्वपूर्ण काम” गर्नुपर्ने उनले जनाएका छन्।गत वर्ष ट्रम्प प्रशासनले क्यानडा र मेक्सिकोमाथि २५ प्रतिशत ट्यारिफ लगाएको थियो, जसलाई पछि बढाएर ३५ प्रतिशत पुर्‍याइएको थियो। ट्रम्पले अवैध आप्रवासन र फेन्टानिल नामक लागुऔषध अमेरिकामा भित्रिन रोक्न ती देशहरूले पर्याप्त कदम नचालेको आरोप लगाएका थिए।तर “फेन्टानिल” शीर्षकअन्तर्गत लगाइएका ट्यारिफमध्ये करिब ८५ प्रतिशत व्यापार पहिले नै अमेरिका–क्यानडा–मेक्सिको व्यापार सम्झौता (यूएसएमसीए) अन्तर्गत शुल्कमुक्त रहेको थियो।

सर्वोच्च अदालतले अन्तर्राष्ट्रिय आपतकालीन आर्थिक अधिकार ऐनअन्तर्गत लगाइएका ट्यारिफ खारेज गरे पनि ट्रम्पले त्यसको सट्टा १० प्रतिशतको नयाँ विश्वव्यापी ट्यारिफ घोषणा गरेका छन्, जुन मंगलबारदेखि लागू हुने बताइएको छ। ह्वाइट हाउसले यूएसएमसीएअन्तर्गतको छुट भने कायम रहने स्पष्ट पारेको छ।अब क्यानडाका लागि सबैभन्दा ठूलो मुद्दा यूएसएमसीएको पुनरावलोकन हो। यस सम्झौताले ५० करोडभन्दा बढी जनसंख्या भएको बजार समेट्छ। यो सम्झौता ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा पुनःवार्ता गरी कार्यान्वयन गरिएको थियो।उत्तरी अमेरिकामा सन् १९९० को दशकको सुरुदेखि कुनै न कुनै रूपमा स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता कायम रहँदै आएको छ, जसले तीनै देशका अर्थतन्त्रलाई गहिरो रूपमा जोडेको छ।

मेक्सिको भ्रमणका क्रममा मन्त्री लेब्लांकले क्यानडा र मेक्सिको दुवै त्रिपक्षीय व्यापार सम्झौताप्रति प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन्। तर ट्रम्प प्रशासनले यूएसएमसीए नवीकरणबारे उत्साहजनक संकेत नदिएको र छुट्टाछुट्टै द्विपक्षीय सम्झौता चाहेको संकेत गरेको छ।अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले क्यानडासँग वार्ता गर्न मेक्सिकोभन्दा कठिन भएको बताएका छन्। उनले क्यानडाले अमेरिकी मदिरा उत्पादनहरू आफ्ना बजारमा सहज रूपमा बिक्री गर्न नदिएको, दुग्ध आयातसम्बन्धी नियम तथा अनलाइन स्ट्रिमिङ ऐनजस्ता विषय विवादका कारण बनेको बताएका छन्। उक्त ऐनले नेटफ्लिक्स र स्पोटिफाइजस्ता अमेरिकी कम्पनीहरूलाई क्यानडाली सामग्री प्रवर्द्धनका लागि योगदान दिन बाध्य पार्छ।

यता, व्यापार वार्तामा अनिश्चितता कायमै रहँदा क्यानडाले अमेरिकाबाहेक अन्य देशहरूसँग व्यापार विस्तार गर्ने प्रयास तीव्र पारेको छ। हाल क्यानडाको करिब ७५ प्रतिशत निर्यात अमेरिका जाने गरेको छ, तर सन् २०३५ सम्म गैर-अमेरिकी निर्यात दोब्बर बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।क्यानडाली उद्योग–व्यवसाय समूहहरूले भने अझै अनिश्चितता कायम रहेको बताएका छन्। क्यानडियन म्यानुफ्याक्चरर्स एण्ड एक्स्पोर्टर्सका प्रमुख डेनिस डार्बीले स्थायी र नियममा आधारित व्यापार व्यवस्था दुवै देशका उद्योगका लागि अत्यावश्यक रहेको बताएका छन्।यस घटनाक्रमले उत्तर अमेरिकी व्यापार सम्बन्ध फेरि एकपटक संवेदनशील मोडमा पुगेको संकेत गरेको छ।