विराटनगर विमानस्थलको इतिहास

विराटनगर विमानस्थल पूर्वी नेपालको प्रमुख विमानस्थल हो, जुन ६ असार २०२५ (सन् १९६८) मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थापाको नेतृत्वमा भारतीय सहयोगमा स्थापना गरिएको हो। यो विमानस्थल पूर्वाञ्चल क्षेत्रको केन्द्रबिन्दु हो र नेपालकै दोस्रो ठूलो विमानस्थल मानिन्छ। विराटनगर विमानस्थल प्रारम्भमै अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि परिचालित भएको थियो; १९९८ मा निजी कम्पनी नेकोन एयरले विराटनगरबाट भारतको पटना उडान सुरु गर्यो, जुन काठमाडौंबाट विराटनगर उडान शुरू हुनुको अगाडि थियो।विमानस्थलले पूर्वी नेपालका विभिन्न क्षेत्रहरूलाई हवाई सेवा दिएको छ र यसले कोशी प्रदेशको आर्थिक विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ। त्यहाँबाट काठमाडौं, ताप्लेजुङ, भोजपुर, तुम्लीगंटार, रूम्जाटारलगायतका ठाउँमा उडान चलिरहेको छ। तर, विराटनगरबाट भारतका अन्य ठूला शहरहरू जस्तै दिल्ली र कोलकाता जाने उडान हालसम्म थिएन, जसमा व्यवसायीहरू चिन्तित छन्। उनीहरूको भनाइमा विराटनगर विमानस्थल विकास गरेर भारतीय शहरहरूसँग उडान थप्दा क्षेत्रीय पर्यटन र व्यवसायलाई नयाँ प्रोत्साहन मिल्नेछ।विमानस्थलले विगतमा धेरै चुनौतीहरू भोगेको छ। विशेष गरी २०७४ र २०७८ सालमा अत्यधिक वर्षाका कारण विमानस्थल जलमग्न भएको थियो जसले सेवामा अवरोध ल्यायो। यो समस्यालाई समाधान गर्न नयाँ टर्मिनल भवनको कार्यभार सुरु गरिएको छ जसले १८ सय यात्रुहरूको क्षमता राख्नेछ। यसले आधुनिक सुविधाहरू जस्तै टिकट काउन्टर, रेस्टुरेन्ट, बालबालिका खेल्ने क्षेत्र, प्रार्थना कक्ष लगायत थप सेवा प्रदान गर्नेछ। साथै, धावनमार्ग विस्तार र पार्किङ क्षेत्रको विकास पनि योजनामा छ।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले विराटनगर विमानस्थललाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्तरोन्नति गर्ने योजना बनाएको छ। यस अनुसार यहाँबाट भारत लगायत अन्य देशहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय उडान सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यसका लागि जग्गा अधिग्रहण र पूर्वाधार विकास गर्ने प्रक्रिया पनि अघि बढिरहेको छ। तर, बजेट अभावका कारण केही समयजस्तो प्रक्रियामा ढिलाइ भएको छ।विराटनगर विमानस्थल क्षेत्रीय पर्यटनको केन्द्र बन्ने सम्भावना बोकेको छ। कोशी प्रदेशमा पाँचतारे होटल, क्यासिनो र पर्यटकीय स्थलहरूको सङ्ख्या बढ्दै गयाे र त्यसले हवाई यात्राको माग थप उच्च बनाएको छ। पर्यटन व्यवसायीहरू विराटनगर विमानस्थल विस्तार भएर भारतीय र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय सहरहरूसँग उडान संचालन भएमा यो क्षेत्रको पर्यटन विकासमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउने विश्वास राख्दछन्।समग्रमा विराटनगर विमानस्थलले नेपालको पूर्वी भागमा यातायात, पर्यटन र व्यापार क्षेत्रमा महत्वपूर्ण सेवा दिँदै आएको छ। यसको भौतिक पूर्वाधार सुधार, अन्तर्राष्ट्रिय स्तरोन्नतिको लक्ष्य र क्षेत्रीय समृद्धिका दृष्टिले यस विमानस्थलको अझै ठूलो भूमिका रहने अपेक्षा छ। यसले नेपाल–भारतबीचको आवागमनमा सहजता ल्याउने मात्र नभई आर्थिक विकासमा पनि थप योगदान गर्नेछ।

यसरी, विराटनगर विमानस्थल इतिहासदेखि समकालीन विकाससम्मको यात्रालाई समेटेर पूर्वी नेपालको सामाजिक, आर्थिक र सांस्कृतिक उन्नतिमा महत्वपूर्ण भूमिका निभाउँदै अघि बढिरहेको छ। नयाँ संरचनागत सुधार र अन्तर्राष्ट्रिय उडान सञ्चालनले यस विमानस्थललाई नेपालको प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रुपमा स्थापित गर्ने सम्भावना छ।​​