ट्रम्पको ग्रीनल्याण्ड अधिग्रहणको चेतावनी: विश्वव्यापी राजनीति संकटको संकेत

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ग्रीनल्याण्डमा आफ्नो प्रभुत्व जमाउने दृढ घोषणा गर्दै विश्वलाई फेरि सतर्क पारेका छन्। गत वर्ष उनले आफ्नो दोस्रो कार्यकालको उद्घाटन भाषणमा "हाम्रो बाटोमा केही रोक्ने छैन" भन्दै विश्वलाई चेतावनी दिएका थिए। यसपटक पनि त्यही संकल्प ग्रीनल्याण्डतर्फ केन्द्रित भएको छ, जहाँ उनले भनेका छन्, "हामीसँग यो हुनैपर्छ।"ट्रम्पको यो कदम अमेरिकी इतिहासमा असामान्य छ। विगतको शताब्दीमा कुनै पनि अमेरिकी राष्ट्रपतिले आफ्नो मित्र राष्ट्रको भूमि कब्जा गर्ने धम्की दिएका थिएनन्। यसले परम्परागत राजनीतिक नियम र द्वितीय विश्वयुद्धपश्चात निर्माण भएका विश्वव्यवस्था संरचनाहरूलाई चुनौती दिएको छ। फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोनले यसलाई "नियमविहीन विश्वतर्फको संक्रमण" भनेर चेतावनी दिएका छन्।ट्रम्पको समर्थकहरूले उनको "अमेरिका पहिलो" नीतिको समर्थन गर्दै आएका छन्, भने केही विश्लेषकहरूले उनलाई अमेरिकी इतिहासकै सबैभन्दा "परिवर्तनकारी" राष्ट्रपति भनेका छन्। उनले चीन र रूसको खतरा न्यूनीकरणका लागि विश्वकै ठूलो टापु खरिद गर्ने योजना पनि अघि सारिरहेका छन्। यद्यपि अमेरिकी कूटनीतिज्ञहरूले बारम्बार यसलाई "खरिदको प्रयास" मात्र भएको स्पष्ट पारेका छन्।ट्रम्पको शैली परम्परागत राजनीतिज्ञको भन्दा फरक छ। उनी "भन्ने र गर्ने" प्रवृत्तिका छन्। उनले इरानमाथि सैन्य कारबाहीको धम्की दिइसकेका छन् र ग्रीनल्याण्डको अधिग्रहणका लागि सैन्य विकल्प पनि खुला राखेका छन्। आर्थिक नीतिमा पनि उनी लगातार परिवर्तनशील देखिएका छन्।

विश्वभरिका नेताहरू ट्रम्पको अप्रत्याशित निर्णयप्रति सजग छन्। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेयर लेयेनले ग्रीनल्याण्ड र डेनमार्कको संप्रभुता अपरिवर्तनीय रहेको र अमेरिकाको धम्कीविरुद्ध “दृढ र एकजुट” प्रतिक्रिया हुने स्पष्ट पारेकी छन्। बेलायतका प्रधानमन्त्री केयर स्टारमरले ग्रीनल्याण्डको क्षेत्रीय अखण्डता सुरक्षित राख्न जोड दिएका छन्, भने इटलीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले भने केही अस्पष्ट टिप्पणी गरेका छन्।क्यानाडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले भने, "हामीलाई संसारलाई यथार्थअनुसार लिनु पर्छ, होइन भने हामीले चाहेको अनुसार होइन," भन्दै उत्तरी अमेरिका र ग्रीनल्याण्डसहितको क्षेत्रीय सुरक्षा जोखिमप्रति सावधानी अपनाउन सुझाव दिएका छन्। उनले अमेरिकाको प्रभुत्वको समयमा सुरक्षित समुद्री मार्ग, स्थिर वित्तीय प्रणाली र सामूहिक सुरक्षा सुनिश्चित भएको बताए।ट्रम्पको घोषणा र व्यवहारले नाटो र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगमा पनि असर पारिरहेको छ। उनले नाटोको क्षमतामाथि प्रश्न उठाएका छन् भने, आफ्ना समर्थकहरूले यसलाई विश्व सुरक्षा सुनिश्चित गर्न आवश्यक कदम भनेका छन्। विश्वका अन्य नेताहरू उनको मन परिवर्तन गराउन कूटनीतिक दबाब, प्रशंसा र आर्थिक उपायहरूको प्रयोग गरिरहेका छन्।अन्ततः, ट्रम्पको ग्रीनल्याण्ड अधिग्रहणको कदमले विश्व राजनीतिमा अस्थिरता र द्विपक्षीय तनाव बढाएको छ। उनको योजना वास्तविकताको सामना गर्न बाध्य पार्नेछ कि विश्वले सामूहिक रूपमा विरोध गर्नेछ, त्यो हेर्न बाँकी छ।

ट्रम्पको अप्रत्याशित र बलियो शैलीले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र पारंपरिक नियमहरूलाई चुनौती दिएको छ। ग्रीनल्याण्डमाथिको उनको दृढ लक्ष्यले विश्व राजनीतिको भविष्यमा नयाँ अस्थिरता र प्रतिकृयाका खतराहरू उत्पन्न गरेको छ, जहाँ सबै आँखा अमेरिकामा के हुन्छ भन्नेतर्फ केन्द्रित छन्।