दक्षिण चीन सागरमा अमेरिकी नौसेनाको हेलिकप्टर र फाइटर जेट दुर्घटना : चालक दलका सबै सदस्य सुरक्षित

सिंगापुर/वाशिङ्टन– दक्षिण चीन सागरमा आइतबार (२६ अक्टोबर) अलग-अलग नियमित सञ्चालनका क्रममा अमेरिकी नौसेनाको एमएच-६०आर सिहोक हेलिकप्टर र एफ/ए-१८एफ सुपर होर्नेट फाइटर जेट दुर्घटनाग्रस्त भएका छन्, तर चालक दलका सबै पाँच सदस्यहरू सुरक्षित उद्धार गरिएको नौसेनाको प्यासिफिक फ्लिटले जनाएको छ। नौसेनाले दुवै घटनाको कारणबारे अनुसन्धान सुरु गरेको छ। सामाजिक सञ्जालमा आइतबार साँझ जारी विज्ञप्तिमा उल्लेख भएअनुसार, दिउँसो करिब २:४५ बजे स्थानीय समयमा हेलिकप्टर मारिटाइम स्ट्राइक स्क्वाड्रन (एचएसएम) ७३ को 'ब्याटल क्याट्स' लाई आवंटित हेलिकप्टर यूएसएस निमित्ज विमान वाहकबाट नियमित उडान गर्दै गर्दा दुर्घटनाग्रस्त भयो। खोज तथा उद्धार टोलीले तीन चालक दल सदस्यहरूलाई सुरक्षित निकालेको छ। लगत्तै ३:१५ बजे स्ट्राइक फाइटर स्क्वाड्रन (भीएफए) २२ को 'फाइटिङ रेडकक्स' लाई आवंटित फाइटर जेट पनि निमित्जबाट सञ्चालन हुँदै गर्दा खसालाई पर्छ, जसका दुई चालकहरूले सफलतापूर्वक इजेक्ट गरे र सुरक्षित उद्धार भए। नौसेनाका अनुसार, सबै सदस्यहरू स्थिर अवस्थामा छन् र चिकित्सकीय जाँच भइरहेको छ।

दक्षिण चीन सागर, जसलाई चीन र दक्षिणपूर्वी एसियाली देशहरूले घेरेका छन्, यो रणनीतिक जलमार्गको विभिन्न भागहरूमा बहु-सरकारी दाबी छ, तर बेइजिङले अन्तर्राष्ट्रिय अदालतको फैसलाविपरीत लगभग सम्पूर्ण क्षेत्रमा स्वामित्व दाबी गरेको छ। विगत दुई दशकमा चीनले सैन्य स्थापना निर्माण गरेर आफ्नो दाबीलाई मजबुत बनाएको छ, जसले अमेरिकाको अन्तर्राष्ट्रिय जलमार्गबाट स्वतन्त्र आवागमनको प्रयासलाई चुनौती दिएको छ। अमेरिकी नौसेनाका सञ्चालनहरू वाशिङ्टनको बेइजिङको समुद्री विस्तारविरुद्धको व्यापक रणनीतिको हिस्सा हुन्। यो दुर्घटना राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको एसियाली कूटनीतिक भ्रमणका बीच आएको छ, जहाँ उनी यस हप्ता चिनियाँ नेता सी जिनपिङसँग व्यापारकेन्द्रित वार्ताका लागि भेट्न लागेका छन्। दुई देशबीचको सम्बन्ध हालका हप्तामा तनावपूर्ण बनेको थियो, किनकि दुवै पक्षले एकअर्कामाथि व्यापक प्रतिबन्ध लगाएका थिए। तर, ट्रेजरी सचिव स्कट बेसेन्टले आइतबार अमेरिका र चीनबीच ढाँचा व्यापार सम्झौता भएको बताए, जसले ट्रम्प-सी भेटअघि तनाव कम गरेको छ।

यी दुर्घटनाहरू यसवर्षको वसन्तमा रातो सागरमा नौसेनाले दुई सुपर होर्नेट जेट गुमाएपछि आएका हुन्। नौसेनाका अनुसार, एउटा एफ/ए-१८ फाइटर जेटको मूल्य ६० मिलियन डलरभन्दा बढी छ। यूएसएस निमित्ज, विश्वको सबैभन्दा ठूलो युद्धपोतमध्ये एक, अमेरिकी नौसेनाको सबैभन्दा पुरानो सक्रिय विमान वाहक हो र अर्को वर्ष अवकाशमा जानेछ। यो वाहक मार्च २०२५ मा पश्चिम तटबाट इन्डो-प्यासिफिक तैनातीका लागि प्रस्थान गरेको थियो र हाल मध्यपूर्वबाट फर्कने क्रममा दक्षिण चीन सागर प्रवेश गरेको छ। नौसेनाले दुर्घटनापछि सञ्चालन सामान्य रूपमा जारी राखेको छ, तर अनुसन्धानले कारणहरू स्पष्ट गर्नेछ। यो घटनाले अमेरिकी सैन्य तयारी र क्षेत्रीय तनावको सन्दर्भमा थप बहस चर्काउने अपेक्षा गरिएको छ, विशेष गरी चीनसँगको वार्ताका बीचमा। अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षकहरूले यसलाई सैन्य दुर्घटनाको रूपमा मात्र न हेरी, भूराजनीतिक प्रभावको रूपमा पनि विश्लेषण गरिरहेका छन्।