ट्रम्पको इरान नीति घोषणाअघि तेल बजारमा ७ अर्ब डलरको शंकास्पद कारोबार, अनुसन्धान सुरु

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसम्बन्धी महत्वपूर्ण नीति घोषणा गर्नुअघि तेल बजारमा करिब ७ अर्ब डलर बराबरका असामान्य कारोबार भएको विषय अहिले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चर्चामा आएको छ। मार्च र अप्रिल महिनामा तेलको मूल्य घट्ने अनुमान गर्दै कच्चा तेल, डिजेल, पेट्रोल तथा अन्य तेलसम्बन्धी वित्तीय सम्झौतामा ठूलो परिमाणमा अग्रिम बिक्री गरिएको रोयटर्सको विश्लेषणले देखाएको हो। यसअघि पनि करिब २ अर्ब ६० करोड डलर बराबरका यस्तै कारोबार सार्वजनिक भएपछि अमेरिकी प्रशासनले गोप्य जानकारीको दुरुपयोग गरेर आर्थिक लाभ लिन नपाइने चेतावनी दिएको थियो। अहिले अमेरिकी नियामक संस्था कमोडिटी फ्युचर्स ट्रेडिङ कमिसनले घटनाबारे अनुसन्धान गरिरहेको बताइएको छ, यद्यपि आधिकारिक पुष्टि भने भएको छैन।

यी कारोबार मुख्य रूपमा इन्टरकन्टिनेन्टल एक्सचेन्ज र शिकागो मर्केन्टाइल एक्सचेन्ज मार्फत भएका थिए। रोयटर्सका अनुसार मार्च २३ मा ट्रम्पले इरानी ऊर्जा पूर्वाधारमाथिको सम्भावित आक्रमण स्थगित गर्ने घोषणा गर्नुअघि केही मिनेटमै ठूलो मात्रामा तेलको मूल्य घट्ने बाजी लगाइएको थियो, जसपछि तेलको मूल्य तीव्र रूपमा घटेको थियो। यस्तै अप्रिल ७ मा युद्धविराम घोषणाअघि, अप्रिल १७ मा होर्मुज जलडमरू खुल्ने संकेत आउनुअघि र अप्रिल २१ मा युद्धविराम थप लम्ब्याउने घोषणा हुनुअघि पनि यस्तै प्रकारका ठूलो कारोबार भएका थिए। विश्लेषणअनुसार ब्रेन्ट, डब्लुटिआई, डिजेल र पेट्रोलका भविष्य कारोबार सम्झौतामा गरिएको कुल कारोबारको मूल्य करिब ७ अर्ब डलर पुगेको छ।

अग्रिम बिक्री भनेको कुनै व्यापारीले पहिले तेलसम्बन्धी सम्झौता बेच्ने र पछि मूल्य घटेपछि सस्तोमा किनेर फिर्ता गर्ने प्रक्रिया हो। यसरी मूल्यको अन्तरबाट नाफा कमाइन्छ। रोयटर्सको अनुमानअनुसार यी कारोबारबाट सयौं मिलियन डलर नाफा भएको हुन सक्छ। तेल बजार विश्लेषक अदी इम्सिरोभिचले यी कारोबार “अत्यन्त जानकारीमा आधारित” देखिएको बताएका छन् भने कानुनी विशेषज्ञ रोबर्ट फ्रेन्चम्यानले यति ठूलो र समय मिलाएर गरिएको कारोबारले नियामक निकायको ध्यान तान्नु स्वाभाविक भएको बताएका छन्। अर्का विज्ञ होर्हे मोन्टेपेकले कारोबारको मात्रा असामान्य र एउटै दिशामा केन्द्रित भएकाले अनुसन्धान आवश्यक रहेको बताएका छन्। साथै अमेरिकी सञ्चारमाध्यम एबीसीका अनुसार अमेरिकी न्याय विभागले पनि इरान युद्धसँग सम्बन्धित २ अर्ब ६० करोड डलर बराबरका तेल कारोबारबारे छुट्टै अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ।