एयर इन्डियाको ७८७ विमान दुर्घटनाःअमेरिकी सुरक्षा समूहको रिपोर्ट सार्वजनिक

अमेरिकाका उड्डयन सुरक्षा अभियानकर्ताहरूले भारतमा गत वर्ष दुर्घटना भएको विमानले पहिला नै विभिन्न प्राविधिक समस्याहरू भोगेको प्रमाण पाए भएको दाबी गरेका छन्। यसमा आगोसमेत लागेको थियो।बोइङ ७८७ ड्रीमलाइनर विमान १२ जून, अहमदाबादबाट लन्डन जाँदै गर्दा दुर्घटना भएको थियो, जसमा २६० जनाको मृत्यु भएको थियो।Foundation for Aviation Safety नामक अमेरिकी अभियान समूहले आफ्नो पत्ता लगाएको तथ्यहरूको रिपोर्ट अमेरिकी सेनेटमा पेश गरेको छ। रिपोर्ट अनुसार, विमानको पहिलो दिनदेखि नै यसले प्रणालीगत समस्या भोगेको थियो।समूहका अनुसार, समस्याहरूमा इलेक्ट्रोनिक्स र सफ्टवेयरको दोष, बारम्बार सर्किट ब्रेकर ट्रिप हुनु, तारमा क्षति, सर्ट सर्किट, विद्युत् प्रवाहको अवरोध, र पावर सिस्टम कम्पोनेन्टको अत्यधिक तापमान जस्ता मुद्दाहरू थिए।जनवरी २०२२ मा, विमानको P100 पावर वितरण प्यानलमा आगो लागेको थियो। यो प्यानल इन्जिनबाट उत्पादित उच्च भोल्टेज शक्ति वितरण गर्न प्रयोग हुन्छ। रिपोर्ट अनुसार प्यानलमा क्षति धेरै भएकोले यसलाई पूरै बदल्नुपरेको थियो।

७८७ ड्रीमलाइनरमा अन्य विमानभन्दा बढी इलेक्ट्रिक प्रणाली प्रयोग गरिएको छ। दक्षता बढाउने प्रयत्नमा धेरै म्यानुअल र प्न्युम्याटिक कम्पोनेन्ट हटाइएर इलेक्ट्रिक प्रणाली राखिएको थियो। तर यसले प्रारम्भिक समयमा समस्या निम्त्याएको थियो, जस्तै २०१३ मा जापान एयरलाइन्सको विमानमा ब्याट्री आगो लाग्ने घटना, जसपछि सम्पूर्ण ७८७ फ्लीट अस्थायी रूपमा रोकियो।अह्मदाबादको दुर्घटनापछि भारतको Aircraft Accident Investigation Bureau  ले प्रारम्भिक रिपोर्ट प्रकाशित गरेको थियो। यसमा छोटो तर विवादास्पद विवरण थियो – टेक अफ पछि विमानका इन्धन नियन्त्रण स्विचहरू “run” बाट “cut-off” स्थितिमा पुगेको थियो, जसले इन्जिनलाई इन्धन आपूर्ति रोकिदिएको थियो।रिपोर्टले भन्यो, “ककपिट भ्वाइस रेकर्डिङमा एक पाइलटले अर्को पाइलटलाई सोधेको छ, ‘तिमीले किन cut-off गर्यौ?’ अर्को पाइलटले जवाफ दिएको छ, ‘मैले गरेन।’”

यो विवरणपछि अमेरिका र भारतमा केही टिप्पणीकर्ताहरूले दुर्घटना पाइलटको गल्ती वा जानाजानीको कारण भएको सुझाएका थिए। तर दुर्घटना पीडितको वकिल, सुरक्षा अभियानकर्ता, पाइलट संघ र प्राविधिक विशेषज्ञहरूले यस दृष्टिकोणलाई भ्रामक भनेका छन्। उनीहरूले यो दुर्घटनामा प्राविधिक समस्या पनि प्रमुख कारण हुन सक्ने बताएका छन्।Foundation for Aviation Safety का अध्यक्ष एड पियर्सन, जो बोइङका पूर्व वरिष्ठ प्रबन्धक हुन्,ले यस घटनाबारे प्रारम्भिक रिपोर्टलाई “धेरै असन्तोषजनक… लज्जास्पद” भनेका छन्।उनीहरूले ७८७ विमानसँग सम्बन्धित अन्य समस्याहरू पनि अनुसन्धान गरेका छन्। यसमा तारका बायाँमा पानी चुहावट जस्ता मुद्दा समावेश छन्, जुन अमेरिकी नियामक FAA ले पहिले नै चिन्ता जनाएको थियो।बोइङले जहिले पनि ७८७ लाई सुरक्षित विमान भएको दाबी गर्दै आएको छ। अहमदाबाद दुर्घटनाअघि यसले करिब १५ वर्ष सञ्चालनमा रहँदा कुनै प्राणघातक घटना भएको थिएन।हालैको घटनाबारे AAIB र एयर इन्डियासँग सम्बन्धित पक्षहरूलाई प्रतिक्रिया मागिएको छ।