युरोपेली आकाशमा नयाँ युगः उच्च उचाइका सवारी-साधनलाई बाटो खोल्दै युरोपेली संघ

युरोपेली संघ हवाई सुरक्षा एजेन्सी ले १९ नोभेम्बर २०२५ मा एक ऐतिहासिक प्रतिवेदन सार्वजनिक ग-यो जसले लगभग १६,८०० मिटर भन्दा माथिको हवाई क्षेत्रलाई पूर्ण रूपमा नयाँ यातायातको थलो बनाउन बाटो खोलिदिएको छ। यो उचाइ परम्परागत हवाई यातायातको माथि तर पूर्ण अन्तरिक्षभन्दा तलको क्षेत्र हो, जसलाई अब स्ट्राटोस्फेरिक हाइवे भन्न थालिएको छ। EUROCAE सँग मिलेर तयार पारिएको यो अन्तिम प्रतिवेदनले स्पष्ट रूपमा भनेको छ– अबका १०–१५ वर्षभित्र युरोपको आकाशमा सयौं ठूला बेलुन, सौर्य ऊर्जामा महिनौंसम्म उडिरहने HAPS ड्रोन, आधुनिक एयरशिप, सबअर्बिटल स्पेसप्लेन र सुपरसोनिक तथा हाइपरसोनिक यात्रुवाहक जहाजहरू नियमित उड्नेछन्।

प्रतिवेदनले सन् २०३५ को मध्यम परिदृश्य प्रस्तुत गरेको छ जसमा वार्षिक १३,००० सुपरसोनिक उडान, १२० वटा ठूला स्ट्राटोस्फेरिक बेलुन प्रक्षेपण, ८०० वटा HAPS मिसन, ४० वटा एयरशिप उडान, ५० वटा रकेट प्रक्षेपण र करिब १०० वटा स्पेसप्लेन वा ग्लाइडरले युरोपेली आकाश पार गर्नेछन्। यी सवारी-साधनले इन्टरनेट कनेक्टिभिटी, जलवायु अनुगमन, वैज्ञानिक अनुसन्धान, सैन्य निगरानी, स्पेस टुरिज्म र लन्डन–न्यूयोर्क जस्ता शहरबीच २–३ घण्टामै यात्रा गर्ने सुविधा दिनेछन्।

हालको हवाई नियम र प्रविधिले यस्तो मिश्रित ट्राफिक सम्हाल्न सक्दैन। त्यसैले युरोपेली संघ हवाई सुरक्षा एजेन्सी लाई युरोपेली आयोगले सन् २०२७ भित्र पूर्ण नयाँ नियमावलीको मस्यौदा तयार पार्ने जिम्मेवारी दिएको छ। यसमा हवाई योग्यताका नयाँ मापदण्ड, उच्च उचाइमा काम गर्ने सञ्चार–नेभिगेसन प्रणाली, साइबर सुरक्षा, सुपरसोनिक जहाजको ध्वनि प्रदूषण र कार्बन उत्सर्जन नियन्त्रण तथा अन्तरिक्ष ट्राफिक व्यवस्थापनसँगको समन्वय मुख्य विषय बन्नेछन्।

युरोपका धेरै देशले पहिल्यै स्पेसपोर्ट र स्ट्राटोपोर्ट निर्माण थालेका छन्। स्विडेनको किरुना, स्कटल्यान्डको प्रेस्टविक, स्पेनको एन्डालुसिया र पोर्चुगलको अजोरेस टापु यस्ता आधारहरूका लागि अग्रपंक्तिमा छन्। युरोपेली संघ हवाई सुरक्षा एजेन्सी ले यी नियमहरू ICAO लगायत विश्वव्यापी मापदण्डसँग मिलाएर बनाउने प्रतिबद्धता जनाएको छ ताकि युरोपेली कम्पनीहरूले अमेरिका, एसिया वा अष्ट्रेलियामा पनि सजिलै उडान गर्न सकून्।

यो प्रतिवेदनले केवल नियमको कुरा गरेको छैन, यो एउटा नयाँ युगको घोषणा हो– जहाँ आकाश र अन्तरिक्षबीचको खाली ठाउँ अब मानव यातायात, सञ्चार र अनुसन्धानको सबैभन्दा व्यस्त मार्ग बन्नेछ। युरोपले यो अवसरलाई सुरक्षित र व्यवस्थित रूपमा उपयोग गर्न अहिलेदेखि नै बलियो आधार बनाउँदैछ।