ब्राजिलको इन्धन क्षेत्रमा संगठित अपराधविरुद्ध अमेरिकासँग सहयोगको खोजी: मनी लान्डरिङ र हतियार तस्करीको जालो

ब्राजिलको इन्धन क्षेत्रमा संगठित अपराधको जालोले दक्षिण अमेरिकी देशको अर्थतन्त्र र सार्वजनिक सुरक्षालाई गम्भीर चुनौती दिइरहेको छ। विहीबार (नोभेम्बर २७, २०२५) ब्राजिलका अर्थमन्त्री फर्नान्डो हडाडले अमेरिकासँग सहयोग माग्दै यो मुद्दालाई दुई देशबीचको द्विपक्षीय एजेन्डामा समावेश गर्ने बताए। यो घोषणा एक पुलिस कारबाहीपछि आएको हो, जसले डेलावेयरस्थित कम्पनीहरूमार्फत मनी लान्डरिङको खुलासा गरेको छ। यो कारबाहीले ब्राजिलको सबैभन्दा ठूलो कर चोरहरूमध्ये एकलाई लक्षित गरेको छ, जसले संघीय, राज्य र स्थानीय सरकारहरूलाई २६ अर्ब रियल (४.९ अर्ब डलर) भन्दा बढी ऋण गरेको छ। हडाडका अनुसार, यो मुद्दा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ब्राजिलका केही सामानहरूमा लगाएका ट्यारिफहरू फिर्ता लिन थालेपछि व्यापक व्यापार सम्झौताको वार्तामा पनि जोडिन सक्छ। यसले ब्राजिलको अपराध नियन्त्रण र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको नयाँ अध्याय सुरु गरेको छ।

यो घटनाको पृष्ठभूमिमा, ब्राजिलको इन्धन क्षेत्र लामो समयदेखि संगठित अपराधको केन्द्र बनेको छ। अक्टोबरमा भएको एक कारबाहीले इन्धन क्षेत्रमा अर्बौं रियलको मनी लान्डरिङ र धोखाधडीको खुलासा गरेको थियो, जसमा फर्स्ट क्यापिटल कमान्ड (सिसिपी) जस्ता ठूला अपराधी समूहहरू संलग्न थिए। सिसिपी ब्राजिलको सबैभन्दा शक्तिशाली अपराधी गिरोह हो, जसले ड्रग तस्करी, हतियार र मनी लान्डरिङमा हात हालेको छ। यसपटकको कारबाहीको मुख्य निशाना निजी स्वामित्वको रिफाइनरी रेफिट (रेफाइनरिया डे इन्धन टर्मिनल) हो, जसलाई स्रोतहरूले पुष्टि गरेका छन्। ब्राजिलको संघीय राजस्व सेवा (आरएफ) का अनुसार, यो समूहले आफ्ना कम्पनीहरू, लगानी कोषहरू र अफसोर कम्पनीहरूमार्फत एक वर्षमा ७२ अर्ब रियल स्थानान्तरण गरेको थियो, जसले नाफा लुकाउन मद्दत गरेको थियो। रेफिटले अदालतमा यो कर ऋणको विवाद गर्दै आएको छ र राजस्व लुकाउने वा कर धोखाधडीमा संलग्न नभएको दाबी गरेको छ। तर, ब्राजिलका अधिकारीहरूले यो समूहलाई "देशको सबैभन्दा खराब कर चोर" भनेका छन्।

मनी लान्डरिङको यो प्रक्रिया अन्तर्राष्ट्रिय जटिल छ। हडाडले भनेका छन् कि डेलावेयरस्थित कम्पनीहरूले अमेरिकी नियमहरूको दुरुपयोग गरेका छन्, जसले स्थानीय आय नभएका कम्पनीहरूलाई करबाट छुट दिन्छ। यसले यी कम्पनीहरूलाई दुवै देशमा कर मुक्त बनाउँछ, जुन मनी लान्डरिङसँग जोडिएको योजना हो। ब्राजिलका अनुसन्धानकर्ताहरूले १५ भन्दा बढी अमेरिकी अफसोर कम्पनीहरू पहिचान गरेका छन्, जसले १ अर्ब रियल (१८६ मिलियन डलर) ब्राजिल फर्काएका थिए—इक्विटी र रियल इस्टेट किन्नका लागि। पछिल्लो कारबाहीमा १.२ अर्ब रियल (२२३ मिलियन डलर) अमेरिकी कोषहरूमा पठाइएको थियो। यो योजनामा ऋणहरू जारी गरिन्थ्यो—जुन कहिल्यै फिर्ता नहुने शंका छ—र ती पैसा ब्राजिल फर्किन्थ्यो, वैध लगानीको रूपमा। हडाडले यसलाई "अन्तर्राष्ट्रिय त्रिकोणीय योजना" भनेका छन्, जसमा मियामी र युरोपका हवेलीहरूबाट सञ्चालन हुने अपराधीहरूले फारिया लिमा (साओ पाउलोको वित्तीय केन्द्र) का उच्च तहका व्यक्तिहरूसँग मिलेर सार्वजनिक सुरक्षालाई कमजोर बनाएका छन्। साओ पाउलोमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा राजस्व सचिव रोबिन्सन बर्रेइरिन्हासले भने, "हामी तीहरूलाई समेट्दै छौं जसले फारिया लिमाबाट वा मियामी र युरोपका हवेलीहरूबाट ब्राजिलको सार्वजनिक सुरक्षालाई कमजोर बनाउँछन्।"

यो मुद्दालाई द्विपक्षीय सहयोगसँग जोड्दै हडाडले राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भासँग कुरा गरेका थिए। उनले वार्तामा मनी लान्डरिङ र अवैध हतियार निर्यातको मुद्दा समावेश गर्न आवश्यकता औंल्याए। ब्राजिलले अमेरिकालाई प्रमाणहरू देखाउन तयार छ—जसमा पैसा कसरी अवैध रूपमा ब्राजिलबाट बाहिरिएको हो र कन्टेनरहरूमा अमेरिकाबाट हतियारहरू कसरी आइरहेका छन् भन्ने भिडियो फुटेज समावेश छ। हडाडले भने, "यो साझेदारी आवश्यक छ। यदि हामी अमेरिकाका उपभोक्ता बजारहरूमा ड्रग पुग्न रोक्न चाहन्छौं भने... हाम्रो क्षेत्रमा अपराधलाई नियन्त्रण गर्नुपर्छ र ब्राजिलमा भारी हतियारहरू प्रवेश हुनबाट रोक्नुपर्छ।" यो सहयोग व्यापार वार्तासँग जोडिएको छ, जसमा ट्रम्प प्रशासनले ब्राजिलका स्टिल र एलुमिनियम जस्ता सामानहरूमा ट्यारिफहरू फिर्ता लिइरहेको छ। ब्राजिलले अमेरिकासँग व्यापक व्यापार सम्झौताको अपेक्षा गरेको छ, जसमा अपराध नियन्त्रणलाई पनि स्थान दिइनेछ।

ब्राजिलको यो कदमले संगठित अपराधको अन्तर्राष्ट्रिय आयामलाई उजागर गर्छ। सिसिपी जस्ता गिरोहहरूले इन्धन क्षेत्रलाई ड्रग कार्टेलहरूको लागि फाइदा पु¥याएका छन्, जसले ब्राजिलको अर्थतन्त्रलाई कमजोर बनाउँछ। २०२४ मा ब्राजिलले १०० भन्दा बढी हतियार तस्करीका घटनाहरू दर्ता गरेको थियो, जसमध्ये धेरै अमेरिकाबाट आएका थिए। यो कारबाहीले ब्राजिलको संघीय राजस्व सेवालाई बलियो बनाएको छ, तर विशेषज्ञहरूका अनुसार, अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग बिना पूर्ण सफलता सम्भव छैन। अमेरिकी पक्षबाट अझै कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया आएको छैन, तर ट्रम्प प्रशासनको "अमेरिका फर्स्ट" नीतिले यो मुद्दालाई प्राथमिकता दिन सक्छ, किनकि यसले ड्रग र हतियार तस्करी रोक्न मद्दत गर्छ।

यो घटनाले ब्राजिलको आर्थिक सुधार र अपराध नियन्त्रणको दृढताको प्रतिबिम्बित गर्छ। यदि अमेरिकासँग सहयोग सफल भयो भने, यो दक्षिण अमेरिकामा मनी लान्डरिङ र हतियार तस्करीविरुद्ध नयाँ मोडेल बन्न सक्छ। तर, डेलावेयर जस्ता ट्याक्स हेभनहरूको दुरुपयोग रोक्न अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको मजबुती आवश्यक छ। ब्राजिल सरकारले यो अभियानलाई तीव्र बनाउँदै व्यापार र सुरक्षाको सन्तुलन कायम गर्नुपर्नेछ, जसले देशको विकासलाई गति दिन्छ।