अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको राजनीतिक यात्राले अमेरिका र विश्व राजनीतिमा गहिरो प्रभाव पारेको विश्लेषण गरिएको छ। उनका समर्थकहरूले उनलाई साहसी सुधारकका रूपमा चित्रित गर्छन् भने आलोचकहरूले पुराना लोकतान्त्रिक मान्यता र अन्तर्राष्ट्रिय संरचनालाई कमजोर बनाएको आरोप लगाउँछन्।ट्रम्प प्रशासनको एक महत्वपूर्ण प्रभाव अमेरिकी सर्वोच्च अदालतमार्फत देखियो। सन् १९७३ को ऐतिहासिक ‘रो बनाम वेड’ फैसलालाई उल्ट्याइएपछि गर्भपतन अधिकारसम्बन्धी दशकौँ पुरानो कानुनी आधार समाप्त भयो। यस निर्णयले अमेरिकी राजनीतिमा ठूलो विभाजन निम्त्यायो र राज्य–राज्यमा फरक–फरक कानुन लागू हुन थाले। समर्थकहरूले यसलाई राज्यहरूको अधिकार पुनःस्थापना भएको भन्दै स्वागत गरे भने आलोचकहरूले महिलाको प्रजनन अधिकार कमजोर बनाएको बताए।विदेश नीतिमा पनि ट्रम्पले परम्परागत सहमतिलाई चुनौती दिए। दोस्रो विश्वयुद्धपछिको सबैभन्दा शक्तिशाली सैन्य गठबन्धन नाटोप्रति उनले बारम्बार असन्तुष्टि व्यक्त गरे। उनले सदस्य राष्ट्रहरूलाई रक्षा खर्च बढाउन दबाब दिए र अमेरिकाले अत्यधिक बोझ बेहोरेको दाबी गरे। यसले ट्रान्स–एटलान्टिक सम्बन्धमा तनाव सिर्जना गर्यो।
ट्रम्पको “अमेरिका फर्स्ट” नीति अन्तर्गत व्यापार र कूटनीतिमा पनि परिवर्तन देखियो। उनले स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताहरू पुनरावलोकन गर्ने, उच्च भन्सार लगाउने र द्विपक्षीय सम्झौतामा जोड दिने रणनीति अपनाए। यसले विश्व व्यापार संरचनामा अनिश्चितता बढायो।पूर्वराष्ट्रपति जो बाइडेनले भने ट्रम्पको दृष्टिकोणलाई अमेरिकी राजनीतिक परम्परामाथिको आघातका रूपमा चित्रित गरेका थिए। उनले लोकतान्त्रिक मान्यता पुनःस्थापना गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारी सुदृढ गर्ने वाचा गरेका थिए। तर बाइडेन प्रशासनले पनि आन्तरिक राजनीतिक विभाजन र विश्वव्यापी संकटबीच अपेक्षित स्थायित्व पूर्ण रूपमा स्थापित गर्न सकेन भन्ने आलोचना सुनियो।
अन्तर्राष्ट्रिय नेताहरूले समेत अमेरिकामा भइरहेका परिवर्तनलाई नजिकबाट हेरिरहेका छन्। क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले हालै विश्व आर्थिक मञ्चमा बोल्दै “पुरानो विश्व व्यवस्था फर्केर नआउने” टिप्पणी गरेका थिए। उनका अनुसार भू–राजनीतिक संरचना नयाँ चरणमा प्रवेश गरिसकेको छ, जहाँ परम्परागत गठबन्धन र व्यापारिक समझदारी पुनःपरिभाषित हुँदैछन्।विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पले २०औँ शताब्दीमा स्थापित संरचनालाई चुनौती दिएका छन्, तर २१औँ शताब्दीको स्पष्ट खाका अझै देखिएको छैन। उनका धेरै नीति कार्यकारी आदेशमा आधारित भएकाले भविष्यका प्रशासनले उल्ट्याउन सक्ने सम्भावना छ।समग्रमा, डोनाल्ड ट्रम्पको नेतृत्वले अमेरिकी राजनीति, कानुनी व्यवस्था र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा गहिरो परिवर्तन ल्याएको छ। अबको प्रश्न भनेको—यी परिवर्तन स्थायी बन्नेछन् कि भविष्यका नेताहरूले पुनः पुरानो सन्तुलन फर्काउनेछन् भन्ने हो।
