इरान नजिकै अमेरिकी युद्धपोत र लडाकु विमानहरूको तैनाथी बढ्दो

अमेरिकाले इरानमाथि सैन्य कार्यक्रम र हालै प्रदर्शनकारीहरूमाथि भएको दमनका विषयमा दबाब बढाइरहेका बेला इरान नजिकै आफ्ना युद्धपोत तथा लडाकु विमानहरूको उपस्थिति बढाएको पुष्टि भएको छ।

बीबीसी भेरिफाइले स्याटेलाइट तस्बिरमार्फत अमेरिकी विमानवाहक पोत यूएसएस अब्राहम लिंकन को अवस्थिति इरान नजिकै पुष्टि गरेको छ। उक्त पोत ओमानको तटबाट करिब ७०० किलोमिटर टाढा अरब सागर क्षेत्रमा देखिएको छ।

अमेरिका र इरानका अधिकारीहरूबीच मंगलबार स्विट्जरल्यान्डमा दोस्रो चरणको वार्ता हुने तय भएको छ। इरानले वार्ता आफ्नो आणविक कार्यक्रम र अमेरिकी आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउने विषयमा केन्द्रित हुने जनाएको छ। तर वासिङ्टनले अन्य मुद्दाहरू पनि छलफल गर्न चाहेको संकेत दिएको छ।

मध्यपूर्वमा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिको विस्तार

यूएसएस अब्राहम लिंकन ले तीनवटा निर्देशित मिसाइल विध्वंसकसहित ‘क्यारियर स्ट्राइक समूह’ नेतृत्व गरिरहेको छ। यसमा करिब ९० वटा विमान (एफ–३५ लडाकु विमानसहित) र ५,६८० जना कर्मचारी छन्। यो पोत जनवरी अन्त्यतिर खाडी क्षेत्रमा पठाइएको बताइए पनि हालै मात्र स्याटेलाइटमा स्पष्ट रूपमा देखिएको हो।

यसैबीच, विश्वकै सबैभन्दा ठूलो युद्धपोत मानिने यूएसएस जेराल्ड आर फोर्ड पनि मध्यपूर्वतर्फ पठाइएको बताइएको छ, जुन आगामी तीन साताभित्र उक्त क्षेत्रमा पुग्न सक्छ।

स्याटेलाइट तस्बिरअनुसार अमेरिकाले मध्यपूर्व क्षेत्रमा हालसम्म १२ वटा युद्धपोत तैनाथ गरिसकेको देखिन्छ। तीमध्ये केही बहरेनस्थित नौसैनिक अड्डामा, केही भूमध्यसागर तथा रातो सागर क्षेत्रमा रहेका छन्।

त्यस्तै, जोर्डनको मुवाफ्फाक साल्ती एयर बेस मा एफ–१५ र ईए–१८ लडाकु विमानहरूको संख्या बढाइएको देखिएको छ। साथै अमेरिका र युरोपबाट कार्गो, इन्धन भर्ने तथा सञ्चार सहयोगी विमानहरू पनि मध्यपूर्वतर्फ गइरहेको निगरानी गरिएको छ।

इरानको प्रतिक्रिया

अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमान्डले ६ फेब्रुअरीमा अरब सागरमा युद्धपोत, लडाकु विमान र निगरानी जहाजसहितको तस्बिर सार्वजनिक गरेपछि इरानले पनि शक्ति प्रदर्शन गरेको छ।

सोमबार इरानको इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड कोर (आईआरजीसी) ले ओमान र इरानबीच पर्ने रणनीतिक जलमार्ग हर्मुज जलडमरूमध्य मा समुद्री अभ्यास सञ्चालन गरेको छ। उक्त जलडमरूमध्य विश्वको महत्वपूर्ण तेल आपूर्ति मार्गमध्ये एक हो, जहाँबाट विश्वको करिब पाँचौं भाग तेल तथा ग्यास आपूर्ति हुने गर्दछ।

विगतका अपरेशनसँग तुलना

सैन्य विश्लेषक जस्टिन क्रम्पका अनुसार हालको अमेरिकी तैनाथी विगतमा भेनेजुएला र इरानविरुद्ध गरिएको कारबाहीभन्दा बढी “गहिरो र दिगो” देखिन्छ।

गत वर्ष इरानका आणविक केन्द्रहरू लक्षित गरी सञ्चालन गरिएको अपरेसन मिडनाइट ह्यामर का बेला अमेरिकाले दुईवटा विमानवाहक स्ट्राइक समूह, पाँच विध्वंसक र तीनवटा तटीय युद्धपोत तैनाथ गरेको थियो। साथै अमेरिकाबाट बी–२ स्टेल्थ बमवर्षक विमान प्रयोग गरी इरानका फोर्डो, इस्फाहान र नतांज आणविक केन्द्रहरूमा आक्रमण गरिएको थियो।

विश्लेषकहरूका अनुसार हालको तैनाथी केवल आक्रमणको तयारी मात्र नभई दीर्घकालीन ‘निवारक’ रणनीतिको हिस्सा हुन सक्छ। यसले आवश्यक परेमा आक्रमणको तीव्रता बढाउन वा घटाउन सक्ने क्षमता राख्दछ।

अमेरिकाको यो कदमले मध्यपूर्व क्षेत्रमा तनाव अझै बढ्ने संकेत देखिएको छ, जबकि कूटनीतिक वार्ताबाट समाधान खोज्ने प्रयास जारी रहेको छ।