एमालेको ११औँ महाधिवेशनमा ओली–पोखरेल प्रतिस्पर्धा चर्को : प्रतिनिधि छनोटमा गुटबाजी र कुटाकुट

काठमाडौँ — नेकपा (एमाले) को ११औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनका लागि देशभर प्रतिनिधि छनोट प्रक्रिया चर्को रूपमा चलिरहेको छ। केही ठाउँमा सर्वसम्मत चयन हुँदैछ भने कतिपय जिल्लामा गुटगत प्रतिस्पर्धा र कुटाकुटसम्म पुगेको छ। मंसिर २७ गतेदेखि भक्तपुरमा हुने महाधिवेशनमा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेलबीच स्पष्ट प्रतिस्पर्धा हुने निश्चित भएको छ। प्रतिनिधि चयन नै गुटको जित–हारको आधार बन्ने भएकाले नेताहरू जिल्लामा केन्द्रित भएका छन्।

एमालेको विधानअनुसार अध्यक्षसहित १५ सदस्यीय पदाधिकारी चयन हुने व्यवस्था छ। तर, दुवै गुटमा पदाधिकारीका आकांक्षी धेरै छन्। ओली पक्षमा विष्णु पौडेल, शंकर पोखरेल, युवराज ज्ञवाली, अष्टलक्ष्मी शाक्य, रामबहादुर थापा, सुरेन्द्र पाण्डे, गुरुप्रसाद बरालजस्ता नेताहरू उपाध्यक्ष वा महासचिवका लागि दाबेदार छन्। महासचिवमा प्रदीप ज्ञवाली, पृथ्वीसुब्बा गुरुङ, योगेश भट्टराई, गोकर्ण विष्टको चर्चा छ। पोखरेल पक्षमा भने टिम मिलाउन त्यागको तयारी भइरहेको छ।प्रतिनिधि चयनमा ओली पक्षले आफ्नो वर्चस्व कायम राख्ने रणनीति अपनाएको छ भने पोखरेल पक्षले जेन–जी विद्रोहपछिको राजनीतिक समीक्षा गरी नयाँ कार्यदिशा आवश्यक रहेको भन्दै बहसको माग गरेको छ। पोखरेलले गत २८ कात्तिकमा जारी विज्ञप्तिमा भदौ २३ पछि उत्पन्न परिस्थितिको गम्भीर समीक्षा गरी राजनीतिक तथा सांगठनिक प्रस्तावमा नयाँ निष्कर्षमा पुग्न महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको भूमिका महत्वपूर्ण हुने उल्लेख गरेका थिए।देशव्यापी प्रतिनिधि चयनमा विवादका घटनाहरू बढेका छन्। कोशी प्रदेशको धनकुटामा ओली निकट राजेन्द्र राई र पोखरेल पक्षका इन्द्रमणि पराजुली समूहबीच तीव्र विवाद हुँदा मतपत्र च्यातिएका थिए। विराटनगरमा हातपात भएको छ भने मोरङमा ओली पक्ष र विद्या भण्डारी पक्षबीच 'संस्थापन' को दाबीमा होडबाजी चलेको छ। लुम्बिनी प्रदेशका रूपन्देही, पाल्पा, पश्चिम नवलपरासीमा ओली र पोखरेल पक्षबीच प्रतिनिधि चयनमै प्रतिस्पर्धा देखिएको छ। कैलालीमा संस्थापनइतर गुटमा लाग्ने आशङ्कामा १३ जनालाई कारबाही गरिएको छ भने धरानमा भीम आचार्यका स्वकीय सचिव कुटिएका थिए। विराटनगरमा इतर पक्षका प्रतिनिधिलाई कारबाही गरिएको छ।यसैबीच, सुर्खेत र तनहुँ–२ जस्ता ठाउँमा सर्वसम्मत चयन भएको छ। सोलुखुम्बुबाट पनि सर्वसम्मत प्रतिनिधि छनोट भएका छन्। लुम्बिनीका ४ जिल्लामा निर्विरोध भएका छन् भने ४ मा निर्वाचन भइरहेको छ। एमालेले महाधिवेशनका लागि झण्डै २,२०० प्रतिनिधि चयनको तयारी गरेको छ, जसमा महिला, दलित र युवाको अनिवार्य समावेशीकरण छ।यो महाधिवेशन जेन–जी विद्रोहपछिको पहिलो ठूलो घटना हो। विद्रोहले ओलीको सरकार ढालेपछि पार्टीभित्र आन्तरिक असन्तुष्टि बढेको छ। १०औँ महाधिवेशनमा सर्वसम्मत प्रयास असफल हुँदा ओलीलाई भीम रावलले चुनौती दिएका थिए। यसपटक पोखरेलको उम्मेदवारीले ध्रुवीकरण तीव्र बनेको छ। राजनीतिक विश्लेषक झलक सुवेदीका अनुसार, आकांक्षी धेरै हुँदा र समय बाँकी हुँदा नेताहरू अवसरअनुसार समूह परिवर्तन गर्न सक्छन्, जसले समीकरणमा फेरबदल ल्याउन सक्छ।

एमाले प्रचार प्रसार विभाग प्रमुख राजेन्द्र गौतमले पदाधिकारी संख्या बढाउन महाधिवेशन हलमा प्रस्ताव लैजान सकिने बताए। पूर्वराष्ट्रपति विद्या भण्डारी इतर पक्षमा सक्रिय रहने र उनको सदस्यता खारेजको मुद्दा पनि महाधिवेशनमा प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ। महाधिवेशनमा दुईभन्दा बढी पक्षको संयोजन आवश्यक पर्ने अवस्था छ। यो महाधिवेशनले पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्र र कार्यदिशा निर्धारण गर्ने महत्वपूर्ण मोड बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। (शब्द सङ्ख्या: ५१८)