पेरेग्रिन चीलको व्यापार खुकुलो पार्ने क्यानडा–अमेरिका प्रस्तावमा वैज्ञानिकहरूको कडा आपत्ति

क्यानडा र अमेरिकाले बग्रेलो चील (पेरेग्रिन फाल्कन) सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार प्रतिबन्ध खुकुलो पार्ने प्रस्ताव राखेपछि विश्वभरका र्‍याप्टर विज्ञहरूले कडा आपत्ति जनाएका छन्। डीडीटीजस्ता कीटनाशकका कारण विलुप्तिको किनारमा पुगेका यी अद्वितीय, तीव्र गोता मार्ने चील संरक्षण पहल र बन्दी प्रजनन कार्यक्रमका कारण पुनः स्थिर भएका हुन्। यद्यपि प्रजाति हाल ‘कम चिन्ताजनक’ श्रेणीमा परे पनि १९ उपप्रजातामध्ये धेरैबारे विश्वसनीय तथ्यांक अभाव रहेको, केही कमजोर उपप्रजातामा गिरावट देखिएको तथा अवैध व्यापार रोकिएको छैन भन्दै वैज्ञानिकहरूले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

प्रस्तावले जंगली चीलको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा प्रतिबन्ध हटाउन माग गरे पनि यसले आर्थिक तथा नियमन क्षमता कमजोर भएका देशमा थप दवाब पर्ने, र खासगरी अपर्याप्त रूपमा अध्ययन गरिएका उपप्रजातामा प्रतिकूल असर पर्न सक्ने चेतावनी विज्ञहरूले दिएका छन्। पछिल्ला वर्षहरूमा यूरोप तथा उत्तर अमेरिकामा समेत बग्रेलो चीलको सङ्ख्या घट्दै गएको देखिएको छ, सम्भवतः एभियन इन्फ्लुएन्जाको प्रभावका कारण। वैज्ञानिकहरूको आग्रह छ—सबै उपप्रजाताको अद्यावधिक मूल्याङ्कन, अवैध व्यापारको समग्र अवस्थाको स्पष्टता, र प्रभावकारी सुरक्षा उपाय सुनिश्चित नगरी व्यापार प्रतिबन्ध खुकुलो पार्नु जोखिमपूर्ण हुनेछ।