इरान युद्धबीच साउदी र कुवेतद्वारा इराकस्थित इरान-समर्थित मिलिसियामाथि गोप्य आक्रमण

साउदी लडाकु विमानहरूले इरान समर्थित शक्तिशाली शिया मिलिसियासँग सम्बन्धित इराकका लक्ष्यहरूमा इरान युद्धका क्रममा बमबारी गरेका थिए भने कुवेतबाट पनि इराकतर्फ प्रतिशोधात्मक आक्रमणहरू गरिएको थियो, यस विषयमा जानकारी भएका धेरै स्रोतहरूले बताएका छन्।यी आक्रमणहरू खाडी क्षेत्रमा भइरहेको व्यापक सैन्य प्रतिक्रियाको हिस्सा हुन्, जुन अमेरिका–इजरायलद्वारा इरानमाथि गरिएको आक्रमणबाट सुरु भएको द्वन्द्वपछि मध्यपूर्वभर फैलिएको थियो र धेरै हदसम्म सार्वजनिक रूपमा लुकाइएको थियो।यस रिपोर्टका लागि रोयटर्सले तीन इराकी सुरक्षा तथा सैन्य अधिकारी, एक पश्चिमी अधिकारी, र यस विषयमा जानकारी पाएका दुई व्यक्तिसँग कुरा गरेको थियो, जसमा एक जना अमेरिकामा थिए।

स्रोतहरूका अनुसार, साउदी आक्रमणहरू इराकसँगको उत्तरी सीमाना नजिक इरान-समर्थित मिलिसिया लक्ष्यहरूमा साउदी वायुसेनाका लडाकु विमानहरूले गरेका थिए। पश्चिमी अधिकारीले केही आक्रमणहरू अप्रिल ७ मा भएको अमेरिका–इरान युद्धविरामको समयतिर भएको बताए।यी आक्रमणहरू ती स्थानहरूमा केन्द्रित थिए जहाँबाट साउदी अरब र अन्य खाडी राष्ट्रहरूतर्फ ड्रोन तथा मिसाइल आक्रमणहरू गरिएको थियो।इराकी स्रोतहरूले सैन्य मूल्याङ्कन उद्धृत गर्दै कम्तीमा दुई पटक कुवेती भूमिबाट इराकतर्फ रकेट आक्रमण गरिएको बताएका छन्। अप्रिलमा भएको एक आक्रमणले दक्षिणी इराकस्थित मिलिसिया अड्डालाई निशाना बनाएको थियो, जसमा धेरै लडाकु मारिएका थिए र इरान समर्थित मिलिसिया कताइब हिज्बुल्लाहले सञ्चार तथा ड्रोन सञ्चालनका लागि प्रयोग गर्ने एउटा केन्द्र ध्वस्त भएको थियो।रोयटर्सले कुवेतबाट प्रहार गरिएका रकेटहरू कुवेती सेनाले वा त्यहाँ ठूलो उपस्थितिमा रहेको अमेरिकी सेनाले चलाएको हो भन्ने स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न सकेन। अमेरिकी सेनाले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गर्‍यो। कुवेतको सूचना मन्त्रालय र इराकी सरकारले पनि तुरुन्त प्रतिक्रिया दिएनन्।

साउदी अरबले इरानमाथि पनि आक्रमण गर्‍यो

साउदी विदेश मन्त्रालयका एक अधिकारीले साउदी अरबले तनाव कम गर्ने, संयमता अपनाउने, र क्षेत्रीय स्थिरता, सुरक्षा तथा समृद्धिका लागि तनाव घटाउने प्रयास गरिरहेको बताए, तर इराकमाथिका आक्रमणबारे प्रत्यक्ष टिप्पणी गरेनन्। कताइब हिज्बुल्लाहका प्रवक्ताले पनि प्रतिक्रिया दिएनन्।मंगलबार रोयटर्सले रिपोर्ट गरेको थियो कि युद्धका क्रममा साउदी अरबले प्रतिशोधस्वरूप प्रत्यक्ष रूपमा इरानमाथि आक्रमण गरेको थियो। यो पहिलो पटक थियो जब रियादले इरानी भूमिलाई निशाना बनाएको मानिएको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्स  ले पनि यस्तै आक्रमण गरेको तीन स्रोतहरूले बताएका थिए।तर सबै स्रोतहरूका अनुसार खाडी राष्ट्रहरूलाई लक्षित सयौं ड्रोन इराकबाट प्रक्षेपण गरिएको थियो।

मिलिसिया-सम्बद्ध टेलिग्राम च्यानलहरूले युद्धका क्रममा साउदी अरब र कुवेतसहित खाडी राष्ट्रहरूमा आक्रमण गरेको दाबी गर्दै बारम्बार वक्तव्यहरू पोस्ट गरेका थिए। रोयटर्सले ती दाबीहरूको स्वतन्त्र पुष्टि गर्न सकेन।इराकबाट दोस्रो मोर्चाबाट भइरहेका लगातार आक्रमणहरूले साउदी अरब र कुवेतलाई मिलिसियाप्रति असहिष्णु बनाएको थियो। यी मिलिसियाहरूसँग हजारौं लडाकु तथा मिसाइल र ड्रोनजस्ता हतियार रहेको बताइएको छ।युद्धका क्रममा कुवेतले तीन पटक इराकका प्रतिनिधिलाई बोलाएर सीमापार आक्रमणको विरोध जनाएको थियो। साथै अप्रिल ७ मा बसरा शहरस्थित कुवेती वाणिज्य दूतावासमाथि भएको आक्रमणप्रति पनि विरोध जनाएको थियो। साउदी अरबले पनि अप्रिल १२ मा इराकका राजदूतलाई बोलाएर आक्रमणबारे विरोध जनाएको थियो।

इराक–खाडी सम्बन्ध अविश्वासले भरिएको

इराक र खाडी अरब राष्ट्रहरूको सम्बन्ध लामो समयदेखि अविश्वासले प्रभावित रहेको छ। १९९० मा सद्दाम हुसेनको सेनाले कुवेतमाथि आक्रमण गरी साउदी अरबतर्फ स्कड मिसाइल प्रहार गरेपछि सम्बन्ध गम्भीर रूपमा बिग्रिएको थियो र दशकौँसम्म तनावपूर्ण रह्यो।२००३ को अमेरिकी नेतृत्वको इराक आक्रमणले इरानसँग नजिक रहेका शिया राजनीतिक गुट र सशस्त्र समूहहरूलाई बलियो बनाएपछि खाडी राष्ट्रहरूको चिन्ता अझ बढ्यो। यसले इराकलाई इरानको क्षेत्रीय प्रभाव सञ्जालको मुख्य केन्द्र बनायो।खाडी राष्ट्रहरूले पटक–पटक बगदादमाथि ती समूहहरूलाई नियन्त्रण गर्न नसकेको आरोप लगाएका छन्। ती समूहहरूले ठूलो स्वतन्त्रतासाथ सीमापार आक्रमण गर्दै आएका छन्।२०२३ मा चीनको मध्यस्थतामा भएको इरान–साउदी मेलमिलापले क्षेत्रीय स्थिरताको आशा जगाएको थियो। तर युद्ध सुरु भएपछि ती उपलब्धिहरू गम्भीर रूपमा प्रभावित भएका छन् र खाडी राष्ट्रहरू आफू टार्न खोजिरहेको द्वन्द्वमा तानिएका छन्।मार्च महिनामा साउदी अरब र कुवेतले कूटनीतिक माध्यमबाट बगदादलाई इरान समर्थित समूहहरूले खाडी राष्ट्रहरूविरुद्ध गरिरहेका रकेट तथा ड्रोन आक्रमण रोक्न चेतावनी दिएका थिए।

इराकी सेनाले केही आक्रमण रोक्न सफल भएको दाबी गरेको छ, जसमा बसराको पश्चिम भागबाट साउदी ऊर्जा संरचनालाई निशाना बनाउन तयार गरिएको एउटा रकेट लन्चर जफत गरिएको घटना पनि समावेश छ।तर इरान समर्थित मिलिसियाहरूले अझै पनि कुवेत र साउदी सीमाना वरिपरि निगरानी ड्रोन उडाइरहेका छन् र इरानलाई सूचनाहरू पठाइरहेका छन्, चार इराकी सुरक्षा स्रोतहरू तथा यस विषयमा जानकारी भएका एक व्यक्तिले बताएका छन्।“उनीहरूले के क्षति भयो, के अझै काम गरिरहेको छ भन्ने जानकारी सङ्कलन गरिरहेका छन्। उनीहरू अर्को आक्रमणको तयारीमा छन्,” स्रोतले भने।