हिमाली जिल्लामा हिमपात र बसाइँसराइका कारण मतदानमा चुनौती

प्रतिनिधिसभा निर्वाचन हुन तीन साता मात्र बाँकी रहँदा दुर्गम हिमाली जिल्लाहरूमा भारी हिमपात र मौसमी बसाइँसराइका कारण मतदाता उपस्थितिमा कमी आउने चिन्ता बढेको छ। कर्णाली प्रदेशको सबैभन्दा ठूलो तथा दुर्गम जिल्ला डोल्पाका माथिल्लो भेगमा करिब ३० प्रतिशत दर्ता मतदाता हाल गाउँबाहिर रहेको अनुमान गरिएको छ। स्थानीय तहले गरेको सर्वेक्षणअनुसार डोल्पो बुद्ध गाउँपालिका, छार्का ताङ्सोङ गाउँपालिका र शे–फोक्सुण्डो गाउँपालिकाका १ हजार ३ सयभन्दा बढी मतदाता बाहिर रहेका छन्, जुन माथिल्लो डोल्पाका कुल दर्ता मतदाताको झन्डै एकतिहाइ हो।जिल्ला निर्वाचन कार्यालय डोल्पाका अनुसार स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले पटक–पटक धेरै मतदाता जाडो छल्न तल्लो क्षेत्रमा सरेको र भारी हिमपातका कारण पदमार्ग बन्द हुँदा फर्किन नसक्ने जानकारी गराएपछि तोकिएका सम्पर्क व्यक्तिमार्फत तथ्य संकलन गरिएको हो। स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले विशेष व्यवस्था नगरिए ठूलो संख्यामा मतदाता मतदानबाट वञ्चित हुन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। शे–फोक्सुण्डो गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधिहरूका अनुसार कतिपय मतदाता रोजगारीका लागि नेपालगन्ज, काठमाडौँलगायत सहर गएका छन् भने केही अत्यधिक चिसोका कारण अस्थायी रूपमा तल्लो क्षेत्रमा बसिरहेका छन्। लगातारको हिमपातले गाउँ फर्किने सबैजसो बाटा अवरुद्ध बनेका छन्।

डोल्पाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार करिब ७० प्रतिशत मतदाता गाउँमै रहेको र करिब ३० प्रतिशत बाहिर रहेको जानकारी दिँदै हिमपातका कारण भौगोलिक कठिनाइ बढेको बताए। तल्लो डोल्पाका २९ मतदान केन्द्रमा सुरक्षा टोलीले निरीक्षण गरिसकेको र त्यहाँ खास समस्या नदेखिएको जनाइएको छ। माथिल्लो डोल्पाका तीन गाउँपालिकामा ४ हजार ३ सय ६६ मतदाता दर्ता रहे पनि अनुपस्थित मतदाताको संख्या सर्वेक्षणमा देखिएभन्दा बढी हुन सक्ने स्थानीय दाबी छ।

यस्तै समस्या कर्णालीकै अर्को हिमाली जिल्ला हुम्लामा पनि देखिएको छ। नाम्खा गाउँपालिका–६ ले हिमपातका कारण नयालु भञ्ज्याङ र नारा भञ्ज्याङका पदमार्ग अवरुद्ध भएकाले तत्काल हिउँ पन्छाएर बाटो खुला गर्न माग गरेको छ। उक्त वडाअन्तर्गत पर्ने लिमी उपत्यकाका जाङ, हल्जी र तिल गाउँमा तीन मतदान केन्द्र छन् र त्यहाँ ६ सय ७२ मतदाता दर्ता छन्। जाडो छल्न धेरैजसो मतदाता काठमाडौँ, सुर्खेत, नेपालगन्ज तथा भारतसम्म गएकाले समयमै बाटो नखुले मतदान प्रभावित हुने स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले चेतावनी दिएका छन्।यसैबीच प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले सोलुखुम्बुको भ्रमणका क्रममा हिमाली जिल्लामा पनि तोकिएकै मितिमा निर्वाचन हुने स्पष्ट पारेकी छन्। उनले मार्च ५ मा देशभर एकै चरणमा निर्वाचन सम्पन्न गरिने बताउँदै सरकार सफलतापूर्वक निर्वाचन गराउन प्रतिबद्ध रहेको धारणा व्यक्त गरिन्। निर्वाचन सार्नुपर्ने सुझावहरू उठे पनि निर्वाचन आयोगले भने घोषित कार्यतालिकाअनुसार नै मतदान गराउने अडान दोहोर्‍याएको छ।