काठमाडौंमा जेन–जी आन्दोलनका घाइतेहरूको कथा: पीडा, साहस र आशाको यात्रा

काठमाडौं– सिनामंगलस्थित काठमाडौं मेडिकल कलेज (केएमसी) को प्लास्टिक सर्जरी वार्डमा ४८ वर्षीया गीता साह जलनको पीडा र घटनाको सदमाले छट्पटाइरहेकी छन्। डेढ महिनाअघि कोटेश्वरमा जेन–जी आन्दोलनका क्रममा भएको हिंसात्मक घटनाले उनको जीवनमा गहिरो चोट पुर्‍याएको छ। घाउ बिस्तारै निको हुँदै गए पनि मनको चोटले उनलाई बारम्बार बिथोलिरहन्छ।

साहसको कथा: गीता साह

२४ भदौमा कोटेश्वरस्थित आफ्नो घडी र चस्मा पसल बन्द गरेर गीता चोकमा पुगेकी थिइन्। प्रहरीमाथि प्रदर्शनकारीको आक्रमण देखेर उनको मन हस्याङ्फस्याङ भयो। मरणासन्न अवस्थामा कुटिएका प्रहरीलाई बचाउन उनले प्रदर्शनकारीसँग अनुनय गरिन्। तर, जवाफमा उनको शरीरमा एसिड खन्याइयो। दाहिने हात, खुट्टा र पेट जले। “प्रहरी भाइले मेरो खुट्टा समातेर ‘आमा, मलाई बचाउनुस्’ भन्थे,” गीता सम्झिन्छिन्, “तर त्यही बेला मलाई नै एसिडले जलाइयो।”

गीताको छोरा राहुल साहले त्यो दिन सम्झँदा आँखा रसाउँछन्। “ममीले आन्दोलनमा नजान भन्नुभएको थियो। तर म बानेश्वरमा थिएँ। पछि ड्याडीको फोन आयो, ममीको खुट्टा र पेट जलेको छ भन्नुभयो। अस्पतालमा ममीको अवस्था देख्दा सम्हालिन सकिनँ,” उनले भने। गीताको परिवारलाई यो घटनाले गहिरो चोट पुर्‍याएको छ। राहुल आक्रोशित छन्, “एसिड प्रहार गर्ने अपराधी पक्राउ पर्नुपर्छ।”

कमलको संघर्ष: गोलीले छेडिएको जीवन

केएमसीकै एचसीयू वार्डमा काभ्रे बेथानचोकका २७ वर्षीय कमल घिमिरे उपचाररत छन्। भदौ २३ मा राधेराधेमा आन्दोलनका क्रममा उनको देब्रे कोखामा गोली लाग्यो, जसले उनको फोक्सोलाई समेत क्षति पुर्‍यायो। “म भिडियो खिच्दै थिएँ, अचानक गोली लाग्यो,” कमलले आफ्ना काकालाई सुनाए। कमलको परिवारको मुख्य आधार उनी नै थिए। काका प्राणनाथ भन्छन्, “उनी ढलेपछि बाआमा बेहोसजस्तै हुनुभयो। सरकारले घाइते र सहिद परिवारको कुरा सुनेन।”

रविको चिन्ता: रोजगारी र भविष्यको प्रश्न

सातदोबाटोको बी एन्ड बी अस्पतालमा २९ वर्षीय रवि भण्डारी उपचाररत छन्। सिन्धुलीका रवि पठाओ चालक थिए, जसबाट परिवारको ऋण तिर्थे र भाइको पढाइमा सहयोग गर्थे। भदौ २४ मा महाराजगन्जमा गोली लागेपछि उनको खुट्टाको गोलीगाँठमा चोट लाग्यो। “भाइका साथीहरू आन्दोलनमा मारिए। त्यही आक्रोशले म सडकमा निस्किएँ,” रवि भन्छन्। उनी सरकारसँग घाइतेहरूको उपचार र रोजगारीको ग्यारेन्टी माग गर्छन्।

विक्रम र सञ्जयको पीडा

त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा २३ वर्षीय विक्रम लम्काहा र सञ्जय घिसिङ उपचाररत छन्। जाउलाखेलमा गोली लागेका विक्रमको दाहिने खुट्टामा सातौँ पटक शल्यक्रिया भइरहेको छ। उनकी दिदी सरिता भन्छिन्, “भाइ होटलमा कुक थियो, परिवारको आधार थियो। अब काम गर्न नसके के हुन्छ?” सञ्जयको दाहिने हातमा गोली लाग्यो। उनकी आमा भन्छिन्, “साथीलाई बोकेर भाग्दै गर्दा उसलाई गोली लाग्यो। अझै शल्यक्रिया बाँकी छ।”

प्रकाश र लिजाको आशा

ट्रमा अस्पतालमा प्रकाश बराल र लिजा अधिकारी उपचाररत छन्। आन्दोलनको प्रतीक बनेको प्रकाशको जुत्ता हराए पनि एक शुभचिन्तकले नयाँ जुत्ता उपहार दिए। “तर मेरो नाममा बाहिर फेक डकुमेन्ट बनिरहेको सुन्दा दुख लाग्छ,” उनी भन्छन्। लिजा, जो बीबीए पासआउट थिइन्, आन्दोलनमा गोली लागेपछि कुमको चोटले ग्रस्त छिन्। “हेलमेट लगाएकी दिदीसँग कुरा गर्दै थिएँ, एकाएक गोली लाग्यो,” उनले सम्झिन्।

मुकेश र अभिषेकको दृढता

डडेलधुराका २२ वर्षीय मुकेश अवस्थीले आन्दोलनमा खुट्टा गुमाए। संसद् भवनमा सब–इन्जिनियरको काम गर्ने र अस्ट्रेलिया जाने सपना बोकेका मुकेशको जीवन अहिले अनिश्चित छ। सिन्धुपाल्चोकका अभिषेक श्रेष्ठ पनि खुट्टामा गोली लागेर ट्रमामै छन्। उनी घाइते अवस्थामा पनि जेन–जी अभियन्ताहरूको छलफलमा सहभागी भए। “हाम्रो र सहिद परिवारको आवाज सुनिनुपर्छ,” उनी भन्छन्।

तथ्यांक र वास्तविकता

स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार, जेन–जी आन्दोलनका १२ घाइते अझै देशभरका अस्पतालमा छन्। ट्रमा अस्पतालमा ५, त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा ३, केएमसीमा २, बी एन्ड बीमा १ र विराटनगरको नोबेल मेडिकल कलेजमा १ जना उपचाररत छन्।

आशाको किरण

यी घाइतेहरूको कथा साहस, बलिदान र आशाको हो। उनीहरूको पीडा र संघर्षले समाजलाई गहिरो प्रश्न सोध्छ– के यी आवाजहरू सुनिनेछन्? सरकारले घाइतेहरूको उपचार र भविष्यको जिम्मेवारी लिनेछ कि लिंदैन? गीता, कमल, रवि, विक्रम, सञ्जय, प्रकाश, लिजा, मुकेश र अभिषेकहरूको कथाले हामीलाई एउटा सन्देश दिन्छ– परिवर्तनको लडाइँ सजिलो छैन, तर यो लडाइँमा साहस र एकताको बलले नयाँ बिहान ल्याउन सकिन्छ।