युक्रेन युद्धमा पुटिन अल्झिँदा रुसका मित्र राष्ट्रमा असन्तोष

रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन युक्रेनमा लामो समयदेखि फसेका कारण, विश्वभरका उनका रणनीतिक साझेदारहरू अब रुसमाथि भरोसा कम हुँदै गएको अनुभव गरिरहेका छन्। विश्लेषकहरूले यसलाई “संकटको समयमा असन्तोष” को स्पष्ट उदाहरणको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।भेनेजुएला यस असन्तोषको सबैभन्दा ज्वलन्त उदाहरण बनेको छ। पूर्वराष्ट्रपति निकोलस मदुरोको अमेरिकी अप्रेसनमा पक्राउ हुनुका बेला रुस र क्युबाबाट अपेक्षित सुरक्षा सहयोग नपुग्दा भेनेजुएलाका सुरक्षा अधिकारीहरू निराश छन्। अमेरिकी कारबाहीका बेला राजधानी काराकसमा सुरक्षा प्रणाली असफल रह्यो, जसले देखायो कि लामो समयसम्म रहेको सुरक्षा साझेदारी पर्याप्त प्रभावकारी थिएन।भेनेजुएला मात्र होइन, अन्य रुसका मित्र राष्ट्रहरू पनि यस्ता असफलताबाट प्रभावित भएका छन्। सिरियामा बसर अल–असदको शासन संकटमा परेको बेला रुसले पर्याप्त सैन्य समर्थन प्रदान गरेन। इरानमा अमेरिकी हवाई आक्रमणका समय पनि रुसले सक्रिय हस्तक्षेप नगरेको देखियो। क्युबामा आर्थिक संकट र मानवीय चुनौती अझ गहिरो बनेको छ।

विश्लेषकहरू भन्छन्, यी घटनाहरूले रुसको रणनीतिक साझेदारहरूलाई “विश्वस्त नहुने” अवस्था सिर्जना गरेको छ। उनीहरूले अब रुससँगको दीर्घकालीन सम्बन्धमाथि पुनर्विचार गर्न बाध्य छन्। भेनेजुएला र क्युबाले अब अमेरिकी सहयोगका विकल्पमा गम्भीर रूपमा विचार गर्न थालेका छन्।मदुरोको पक्राउपछिका घटनाप्रति रुसको प्रतिक्रिया प्रायः औपचारिक मात्रै रह्यो। विदेश मन्त्रालयले विरोध जनाए पनि वास्तविक सुरक्षा सुनिश्चित गर्न पहल गरेन। विशेषज्ञहरूको दृष्टिमा, यसको कारण रुसको प्राथमिकता युक्रेन युद्धमा केन्द्रित हुनु हो। यसले देखाउँछ कि क्रेमलिनले आफ्ना विदेशी मित्रका संकटमा गहिरो संलग्नता देखाउने तयारी नगरेको छ।इरानसँग रुसको सम्बन्ध अपेक्षाकृत बलियो छ, विशेष गरी सैन्य क्षेत्रमा। तर, अन्य मित्र राष्ट्रका सन्दर्भमा रुसले आवश्यक समर्थन दिन सकिरहेको छैन। यसले संकेत गर्दछ कि युक्रेन युद्धमा ध्यान केन्द्रित राख्दै रुसले आफ्ना रणनीतिक साझेदारलाई पर्याप्त प्राथमिकता दिन सकिरहेको छैन।

भेनेजुएला, क्युबा र सिरियाले अब रुसको भरोसामा प्रश्न उठाएका छन्। अमेरिकी हस्तक्षेप, देशभित्रको असन्तुष्टि र नागरिक विरोधका कारण यी राष्ट्रहरू नयाँ विकल्प खोज्न बाध्य भएका छन्।अन्ततः, युक्रेन युद्धले पुटिनलाई आफ्ना मित्र राष्ट्रको समर्थनमा निर्भर बन्ने परिस्थिति सिर्जना गरेको छ। संकटको समयमा अपेक्षित सहयोग नपाउँदा रुस–विदेशी साझेदारी कमजोर भएको स्पष्ट देखिन्छ। विशेषज्ञहरू भन्छन्, यदि रुसले आफ्ना मित्र राष्ट्रसँगको सम्बन्धमा सुधार नगरे, भविष्यमा यी साझेदारी दीर्घकालीन रूपमा टिक्न सक्ने अवस्था छैन।