जलवायु विज्ञानमा क्रान्ति ल्याउने वैज्ञानिक रामनाथनलाई क्राफोर्ड पुरस्कार

विश्वव्यापी तातोपनबारे वैज्ञानिक बुझाइ नै परिवर्तन गरिदिने खोजका लागि अमेरिकी–भारतीय मूलका जलवायु वैज्ञानिक वीरभद्रन रामनाथनलाई रोयल स्विडिस एकेडेमी अफ साइन्सेजले प्रतिष्ठित क्राफोर्ड पुरस्कार प्रदान गरेको छ। भारतको दक्षिणी भागमा हुर्किएका रामनाथनले १९७० को दशकमा नासामा अनुसन्धान गर्दै गर्दा क्लोरोफ्लोरोकार्बन (सीएफसी) ग्यासले कार्बन डाइअक्साइडभन्दा हजारौँ गुणा बढी ताप थुन्न सक्ने तथ्य पत्ता लगाएका थिए, जसले जलवायु परिवर्तनमा सीओ₂ बाहेकका ग्यासको भूमिकालाई विश्वसामु स्थापित गर्‍यो।

सन् १९७५ मा साइन्स पत्रिकामा प्रकाशित उनको अध्ययनले सीएफसीजस्ता ग्यास विश्वव्यापी तातोपनका शक्तिशाली कारक भएको प्रमाणित गर्‍यो, जसले पछि ओजोन तह संरक्षणका लागि गरिएको सन् १९८७ को मोन्ट्रियल प्रोटोकलजस्ता सफल जलवायु नीतिको आधार तयार गर्‍यो। हाल ८१ वर्षीय रामनाथन क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, स्यान डिएगो अन्तर्गत स्क्रिप्स इन्स्टिच्युट अफ ओसनोग्राफीमा प्राध्यापक छन् र उनले बादलको चिस्याउने प्रभाव, वायुप्रदूषणले तातोपन ढाक्ने भूमिका तथा जलवायु परिवर्तनको नैतिक पक्षबारे महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन्। वैज्ञानिक समुदायले उनलाई जलवायु विज्ञानलाई नीति र समाजसँग जोड्ने प्रेरणादायी व्यक्तित्वका रूपमा सम्मान गरेको छ।