ट्रम्पको झुट, शक्ति दुरुपयोग र विश्व राजनीतिमा बढ्दो संकट

वाशिङ्टन — अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो पहिलो कार्यकालमा ३० हजारभन्दा बढी “झुटा वा भ्रामक” दाबी गरेको वाशिङ्टन पोस्टको २०२१ को अध्ययनले देखाएको थियो। दोस्रो कार्यकालतर्फ अघि बढ्दा पनि ट्रम्पको सत्यप्रतिको बेवास्ता उस्तै रहेको भन्दै आलोचना तीव्र बनेको छ।

ट्रम्पले हालै “मेरो शक्तिको एकमात्र सीमा मेरो आफ्नै नैतिकता हो” भन्ने अभिव्यक्ति दिएपछि उनको व्यक्तिनिष्ठ नैतिक दृष्टिकोण र सत्यप्रतिको असम्मान फेरि बहसको केन्द्रमा आएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार उनको निरन्तर झुट र भ्रमले केवल अमेरिकी राजनीति मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र विश्व शान्तिलाई समेत गम्भीर असर पुर्‍याइरहेको छ।विशेषगरी ग्रिनल्याण्ड, भेनेजुएला र युक्रेन— यी तीन अन्तर्राष्ट्रिय संकटमा ट्रम्पका गलत दाबी र नीतिगत अनिश्चितता साझा कारकका रूपमा देखिएका छन्।ग्रिनल्याण्डबारे ट्रम्पले चिनियाँ र रुसी युद्धपोत “चारैतिर फैलिएको” दाबी गरे पनि डेनमार्क र ग्रिनल्याण्डका अधिकारीहरूले यसलाई पूर्ण रूपमा असत्य भनेका छन्। त्यहाँका जनताले अमेरिकामा गाभिन अस्वीकार गर्दै आत्मनिर्णयको अधिकार जोड दिएका छन्।

भेनेजुएलामा ट्रम्प प्रशासनले राष्ट्रपति निकोलास मादुरोमाथि प्रमाणविहीन रूपमा “नार्को–आतंकवादी” आरोप लगाउँदै कडा सैन्य र आर्थिक हस्तक्षेप गरेको आरोप लागिरहेको छ। आलोचकहरूका अनुसार लोकतन्त्रभन्दा पनि भेनेजुएलाको तेल स्रोत नै अमेरिकी चासोको केन्द्र बनेको छ।युक्रेन युद्धमा पनि ट्रम्पले “२४ घण्टामै युद्ध अन्त्य गर्ने” दाबी गरेपछि आलोचना चर्किएको छ। रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग नरम व्यवहार र युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीमाथि दोष थोपर्ने प्रवृत्तिले नेटो गठबन्धनभित्र समेत असन्तुष्टि बढाएको छ।युरोपेली संघ र युरोपेली नेताहरूको कमजोरी र विभाजन यी सबै संकटमा उजागर भएको टिप्पणी गरिएको छ। विश्लेषकहरू भन्छन्— अब युरोपले ट्रम्पमाथि भरोसा गर्न नसकिने यथार्थ स्वीकार गर्नैपर्छ।अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको अवहेलना, सार्वभौमिकताको उल्लंघन र संयुक्त राष्ट्रसंघले समर्थन गरेको नियम–आधारित विश्व व्यवस्थाको क्षय यी सबै घटनामा स्पष्ट देखिएको छ। ट्रम्पको २०२५ को राजनीतिक गतिविधिले यी प्रवृत्तिलाई अझ तीव्र बनाएको आरोप छ।विश्लेषकहरूको निष्कर्षमा, ट्रम्पवाद केवल अमेरिकी समस्या नभई विश्वव्यापी नैतिक र राजनीतिक संकट बन्दै गएको छ। समयमै सत्यको पक्षमा दृढ रूपमा उभिन नसके परिणाम झन् गम्भीर हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।