यूरोपमा रातिको रहस्यमय ड्रोन गतिविधि : बढ्दो सुरक्षा चिन्ता

युरोपका विभिन्न विमानस्थल, सैन्य基地 र महत्वपूर्ण पूर्वाधार वरिपरि राति लगातार देखिन थालेका रहस्यमय ड्रोनहरूले युरोपेली सुरक्षा संयन्त्रलाई सतर्क बनाइरहेका छन्। युक्रेनमा रुसले प्रयोग गर्ने आक्रमणकारी ड्रोनभन्दा भिन्न, पश्चिमी युरोपमा देखिनेमध्ये धेरै “नामविहीन” तथा अनियन्त्रित ड्रोनहरूले अहिलेसम्म विस्फोटक बोक्न नपाए पनि तिनको स्रोत अज्ञात भएकाले धेरैले यसलाई रुसद्वारा चलाइएको हाइब्रिड युद्धको रूप मानिरहेका छन्।

पोल्यान्डको आकाशमा हालै करिब २० रुसियन ड्रोन प्रवेश गरी चार विमानस्थल बन्द गर्नुपरेको घटनाले खतरा कति गम्भीर बन्दै गएको छ भन्ने स्पष्ट गर्छ। नाटोले यसलाई युद्धपछिको सबैभन्दा ठूलो एयरस्पेस उल्लङ्घनका रूपमा वर्णन गरेको छ।बेल्जियम, डेनमार्क, नर्वे, स्विडेन र जर्मनीका संवेदनशील क्षेत्र वरिपरि देखिएका यी रहस्यमय ड्रोनहरूले जासुसी, अवरोध सिर्जना र महत्वपूर्ण पूर्वाधारको निगरानीजस्ता जोखिम बढाएको छ।

यिनै घटनापछि यूरोप अहिले ‘ड्रोन वाल’ निर्माणको योजनामा अघि बढिरहेको छ, जसमा राडार, सेन्सर, जैमिङ प्रविधि र एन्टी–ड्रोन हतियार मिसाएर रूसी सीमासहित पूर्वी यूरोपलाई सुरक्षित बनाउने लक्ष्य छ।तर विशेषज्ञहरू भन्छन्—२०७७ सम्म सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य भए पनि यस्तो पर्खाल न त पूर्ण रूपमा अभेद्य हुन्छ, न त सस्तो। प्रविधि तीव्र गतिमा बदलिने भएकाले आक्रमणकारी पक्षले छिट्टै नयाँ उपाय बनाइदिन सक्छ, जसले पर्खाललाई निरन्तर अद्यावधिक गर्नुपर्ने बाध्यता हुन्छ।कतिपय विश्लेषकहरूको तर्क छ—वास्तविक समाधान ‘ड्रोन’ होइन, ‘ड्रोन पठाउने स्रोत’ अर्थात् आर्चरलाई रोक्नु हो। तर रुसमाथि प्रत्यक्ष प्रहार गर्नु NATO–Russia युद्धको जोखिम बोकेको हुँदा अहिले युरोपको मुख्य चुनौती सुरक्षा मजबुत पार्ने, तर तनाव नबढाउने सन्तुलन कायम राख्नु नै हो।