जलेको घर, निदाएको राज्य
- Dec Mon, 2025
- in बिजिनेस प्रेस
गगन थापा
रातोपुलको साँघुरो गल्लीमा उक्लँदै जाँदा, कहिल्यै ननिभ्ने झैँ लाग्ने घरको बत्ती एकाएक निभाइसकेको थियो – भित्तामा टाँसिएका बाल्यकालका तस्बिरदेखि बैठकको ढोकासम्म धुवाँको कालो छाप मात्र बाँकी थियो। जेनजी आन्दोलनको ज्वालासँगै धपक्क उठेको त्यो आगोले टिनको छानो मात्र होइन, कुनै घरप्रतिको सुरक्षितताको कल्पनासमेत खरानी बनाइसकेको थियो।
त्यो दिनदेखि राजधानीको अर्को कुनामा “डेरा” भन्ने शब्दले पनि अस्थायी शरणभन्दा बढी अर्थ राखेन ; साथीहरूले बानेश्वरतिर कोठा खोजेर “हुन्छ” भन्ने मुखलेै फेरि “यहाँ त पानी आउँदैन” जस्ता बहाना थुपारे, जब कुनै घरबेटीको कानमा गगन थापा बस्छन् भन्ने नाम पर्यो। मान्छेहरूका अनुहारमा देखिने डर, शंका र राजनैतिक घृणाको गुजुल्टोले, भाडाको कोठाभित्र पस्नुअघि नै नामलाई ढोका बाहिरै छोड्नुपर्छ कि जस्तो महसुस गराउँथ्यो।
यस्तै उदासीको तेस्रो बिहान, जलेको घरको ढोका धकेल्दा आफूले बचपनभर टेक्दै आएको थ्रेसहोल्डलाई आफ्नै पाइलाले होइन, कुनै अनाम छायाले ओगटिसकेको देखियो ; खरानी भइसकेको कोठाभित्र, आफ्नै लुगामा छोपिएको शरीर, आफ्नै खाटमा पसारिएको निद्रा– त्यो चोर थकित शहरको हास्यास्पद रूपकझैँ लाग्यो। पहिलो दिनै लुगासुगा बोकेर हिँडेको ऊ भन्छ – “फेरि केही बाँकी छ कि भनेर आएकै थिएँ, यसो सुतेँ, निद्रा लाग्यो।” र बाहिर उभिएका साथीहरूले त्यो निद्रालाई हातकडीको कठोर घण्टीले बिउँझाउँदै, जलेको घरको मध्यभागबाट अर्को कथाको सुरुवात गरे।
तर आगोले झसेको त्यो रातलाई स्मरण गर्दा महामन्त्रीको स्वरमा अझै पनि व्यक्तिगत पीडाभन्दा ठूलो चिन्ता घन्किन्छ – भदौ २३ को कालो साँझलाई उनी केवल आफ्नै घरको निजी त्रासदीको दिन होइन, देशको साझा अँध्यारो घडी ठान्छन्। “छानबिन त होलान्,” भन्छन् उनी, “तर शासनको कुर्सीमा बस्नेहरूले नैतिक हिसाबले उभिन नजान्दा आगोभन्दा ठूलो धुवाँ त यही कमजोरीबाट निस्कन्छ।” प्रधानमन्त्रीले त्यो दिनको जिम्मा लिएको भए, जलेको ढोकाभित्र सुतेको चोरमात्र होइन, समग्र राज्यले आफैँलाई झस्किँदै हेर्नेथियो भन्ने उनको अभिव्यक्तिमा, राजनीतिभित्र हराइरहेको जिम्मेवारीबोध प्रती आफ्नो आस्थापूर्ण आग्रह स्पष्ट सुनिन्छ।
