काठमाडौँ — मंसिर २७ मा भक्तपुरको सल्लाघारी र काठमाडौँको भृकुटीमण्डपमा जब मतपेटिका खुल्नेछन्, त्यहाँ एउटा व्यक्तिको जित–हार मात्र होइन, एउटा पार्टीको जीवन–मरणको फैसला हुनेछ। केपी शर्मा ओलीको पल्ला भारी छ— १८ मध्ये १२ पदाधिकारी उनकै पक्षमा छन्। विष्णु पौडेल र पृथ्वीसुब्बा गुरुङले अन्तिम घडीमा ओलीको झण्डा उठाएपछि उनको जित लगभग पक्का जस्तै देखिन्छ। तर, यो जितले एमालेलाई बचाउँछ कि थप कमजोर बनाउँछ, त्यो नै सबैभन्दा ठूलो प्रश्न बनेको छ।सत्ता बचाउन नसक्ने मान्छेले पार्टी बचाउन सक्छ भन्ने कुरा इतिहासले कहिल्यै पुष्टि गरेको छैन। ओलीले दुई–दुई पटक संसद् विघटन गरेर आफ्नै सत्ता गुमाए। आफ्नै पार्टीको दुईतिहाइ बहुमत हुँदाहुँदै उनले सरकार जोगाउन सकेनन्। प्रधानमन्त्री हुँदा आफ्नै सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्न नसकेर सडकमा जेन–जी आन्दोलन सामना गर्नुपर्यो। ती युवाहरूले ओलीलाई मात्र होइन, ओलीले प्रतिनिधित्व गर्ने पुरानो पुस्तालाई नै विदाइको सन्देश दिएका थिए। त्यही सन्देश अहिले एमालेको महाधिवेशनभित्र गुञ्जिरहेको छ।
ईश्वर पोखरेलको विद्रोह सानो देखिए पनि त्यसले बोकेको सन्देश ठूलो छ। पोखरेलसँग जम्मा पाँच पदाधिकारी छन्— अष्टलक्ष्मी शाक्य, सुरेन्द्र पाण्डे, युवराज ज्ञवाली, योगेश भट्टराई र गोकर्ण विष्ट। तर, यिनै पाँचले प्रतिनिधित्व गर्ने असन्तोष सयौँ प्रतिनिधिको मनमा घर गरिसकेको छ। बाग्मती, लुम्बिनी, मधेसमा पोखरेल पक्ष बलियो छ। युवा सङ्घ, महिला सङ्घ, विद्यार्थी सङ्घमा ओलीको एकलौटी शैलीप्रति रोष चुलिएको छ। प्रतिनिधिहरूले गोप्य मतदान गर्नेछन्, र गोप्य मतदानमा सधैँ आश्चर्य हुने गरेको छ एमालेको इतिहास।ओलीको सबैभन्दा ठूलो कमजोरी उनको एकलौटी शैली हो। उनले माधव नेपाललाई बाहिर निकाले, भीम रावललाई पाखा लगाए, घनश्याम भुसाललाई निष्क्रिय बनाए, सुवास नेम्वाङलाई समेत कुनामा राखे। अब ईश्वर पोखरेलसम्म आइपुग्दा उनको यो शृङ्खला कता पुग्छ ? पोखरेल हारे पनि उनले छाड्ने चिरा सजिलै पुर्दैन। यदि ओलीले फेरि एकपटक पोखरेललाई अपमानजनक ढङ्गले हराए भने एमालेको अर्को विभाजनको बीउ रोपिनेछ। र, यो विभाजन माधव नेपालको भन्दा ठूलो हुन सक्छ— किनकि पोखरेलसँग ओलीका पुराना सहयात्रीहरू छन्, काठमाडौँ उपत्यकाको बलियो आधार छ, र युवाहरूको असन्तोषको लहर छ।ओलीले जिते पनि उनको जित अब ‘पाइरिक जित’ मात्र हुनेछ। किनकि उनले जितेको पार्टी त्यो २०७४ को एमाले रहने छैन। त्यो पार्टीभित्रको एकता, त्यो उत्साह, त्यो विश्वास सबै गुमिसकेको हुनेछ। सत्ता गुमाएको मान्छेले पार्टी जोगाउन सक्दैन भन्ने कुरा ओलीले आफैँ प्रमाणित गरिसकेका छन्। दुई–दुई पटक सत्ता गुमाएका ओलीले तेस्रो पटक पार्टी गुमाउने सम्भावना बलियो बन्दैछ।
सडकमा जेन–जी आन्दोलनले जुन सन्देश दिएको थियो, त्यो सन्देश अहिले एमालेको महाधिवेशनभित्र गुञ्जिरहेको छ। युवाहरूले ओलीलाई होइन, ओलीले प्रतिनिधित्व गर्ने पुरानो शैलीलाई विदाइ गर्न चाहेका छन्। यदि ओलीले यो सन्देश बुझेनन् भने उनको जितले एमालेलाई बचाउने छैन, बरु अन्त्यको सुरुवात मात्र गर्नेछ।मंसिर २७ को मतपरिणामले एउटा व्यक्तिको जित–हार मात्र होइन, एउटा पार्टीको जीवन–मरण लेख्नेछ। सत्ता बचाउन नसक्ने ओलीले एमाले बचाउन सक्लान् त ? यो प्रश्नको जवाफ अब २२०० प्रतिनिधिको हातमा छ। उनीहरूले ओलीलाई जिताउन सक्लान्, तर एमालेलाई बचाउन सक्छन् कि सक्दैनन्, त्यो नै इतिहासले लेख्ने कथा हुनेछ।