काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाहका बुबा रामनारायण शाहको निधन
- Dec Mon, 2025
- in बिजिनेस प्रेस
काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) का बुबा रामनारायण शाहको सोमबार (डिसेम्बर १, २०२५) मध्यान्ह निधन भएको छ। यो दुःखद घटनाले नेपालको राजनीतिक तथा सामाजिक क्षेत्रमा शोकको लहर ल्याएको छ। रामनारायण शाह, जसलाई आयुर्वेदिक चिकित्सकको रूपमा चिनिन्थ्यो, आइतबार बिहान नयाँ बानेश्वरस्थित वीर अस्पताल (सिभिल अस्पताल) भर्ना भएका थिए। अस्पताल स्रोतका अनुसार, उनको पिसाबमा भएको संक्रमणले शरीरभरि फैलिएको थियो, जसका कारण उनलाई भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार गरिएको थियो। यो घटनाले बालेन शाहको परिवार र समर्थकहरूलाई गहिरो आघात पुर्याएको छ, जसमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले पनि सोमबार बिहान अस्पताल पुगेर शोकाकुल परिवारलाई सान्त्वना दिइन्।
रामनारायण शाहको जीवन र योगदान
रामनारायण शाह बालेन शाहका बुबा मात्र नभई आयुर्वेदिक चिकित्सकको रूपमा नेपालको वैकल्पिक चिकित्सा क्षेत्रमा योगदान दिने व्यक्तित्व थिए। बालेनको जन्म १९९० अप्रिल २७ मा काठमाडौंको नरदेवीमा भएको थियो, जसमा रामनारायण र उनकी पत्नी ध्रुवदेवी शाहका रूपमा उल्लेख छ। रामनारायणको पृष्ठभूमि मैथिली मधेसी समुदायसँग जोडिएको थियो, जसले बालेनको राजनीतिक यात्रालाई पनि प्रभाव पारेको देखिन्छ। उनी सामान्य जीवन जिउने, परिवारप्रति समर्पित व्यक्ति थिए, जसले छोरालाई इञ्जिनियरिङ र र्यापिङतर्फ प्रेरित गरे। बालेनको राजनीतिक उदय (२०२२ मा स्वतन्त्र उम्मेदवारको रूपमा काठमाडौं मेयर निर्वाचित) 2 मा रामनारायणको नैतिक समर्थन महत्वपूर्ण थियो। उनीहरूको परिवारमा दाइ कुशल शाह (चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट), भाउजू (बैंकर), बहिनी (चित्रकार) र श्रीमती सविना काफ्ले (स्वास्थ्य क्षेत्र) सामेल छन्। रामनारायणको निधनले यस्तो एकीकृत परिवारलाई आघात पुर्याएको छ।
आइतबार बिहान भर्ना भएपछि रामनारायणको अवस्था गम्भीर बनेको थियो। पिसाबमा भएको संक्रमण (सम्भवतः युरिनरी ट्र्याक्ट इन्फेक्सन, UTI) ले किड्नी तथा अन्य अंगहरूलाई प्रभावित गरेको अस्पताल स्रोतले बताएको छ। नेपालमा यस्ता संक्रमणहरू प्रायः वृद्धावस्थामा सामान्य हुन्छन्, तर समयमै उपचार नहुँदा जटिलता बढ्छ। भेन्टिलेटर सपोर्टमा राखिए पनि मध्यान्हसम्म उनको निधन भयो। यो घटनाले नेपालको स्वास्थ्य पूर्वाधार, विशेष गरी सरकारी अस्पतालहरूको आपतकालीन सेवाको कमजोरीलाई पनि उजागर गर्छ। बालेन शाह, जसले आफ्नो कार्यकालमा काठमाडौंको स्वास्थ्य सुधारमा जोड दिएका छन् (जस्तै फुटपाथ र फोहोर व्यवस्थापनमार्फत अप्रत्यक्ष रूपमा सार्वजनिक स्वास्थ्य सुधार), यो व्यक्तिगत हानिसँग जोडिएर थप भावुक बन्न सक्छन्।
राजनीतिक प्रतिक्रियाहरू र सम्बन्ध
रामनारायणको निधनमा राजनीतिक क्षेत्रबाट तुरुन्तै शोक सन्देशहरू आए। प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले सोमबार बिहान अस्पताल भेटेर परिवारलाई सान्त्वना दिइन्, जसले बालेनको राजनीतिक सम्बन्ध र समर्थनलाई प्रतिबिम्बित गर्छ। बालेन, जसलाई युवा तथा स्वतन्त्र राजनीतिको प्रतीक मानिन्छ, ले आफ्नो फेसबुक पेजमा शोक व्यक्त गर्दै “बुबाको निधनले परिवारलाई अपूरणीय क्षति पुर्याएको” उल्लेख गरेका छन्। अन्य राजनीतिज्ञहरू जस्तै पूर्वमेयरहरू र सांसदहरूले पनि सन्देश दिएका छन्। यो घटनाले बालेनको ‘जनताको मेयर’ छविलाई थप मजबुत बनाउन सक्छ, किनकि यसले उनको मानवीय पक्ष उजागर गर्छ। बालेनको कार्यकालमा वडाध्यक्षहरूसँगको द्वन्द्व (जस्तै बजेट तथा नीति विवाद) का बीच यो व्यक्तिगत संकटले उनलाई राजनीतिक रूपमा एकजुट पार्न सक्छ।
रामनारायण शाहको निधनले काठमाडौंको राजनीतिक वातावरणमा भावनात्मक प्रभाव पार्नेछ। बालेन शाह, जसले २०२२ को निर्वाचनमा स्वतन्त्र उम्मेदवारको रूपमा इतिहास रचे (काठमाडौंको पहिलो स्वतन्त्र मेयर), ले यो हानिबाट प्रेरणा लिन सक्छन्। उनी जेन जेड र युवा मतदाताहरूको प्रतिनिधित्व गर्छन्, जसले फोहोर व्यवस्थापन, फुटपाथ निर्माण जस्ता कामहरूबाट लोकप्रियता कमाएका छन्। तर, यो घटनाले उनको मानसिक स्वास्थ्य र कार्यक्षमतामाथि प्रश्न उठाउन सक्छ। नेपालमा राजनीतिक नेताहरूको परिवारजनको निधन प्रायः राष्ट्रिय शोकमा परिणत हुन्छ, जसले बालेनको समर्थन आधारलाई विस्तार गर्न सक्छ। भविष्यमा, बालेनले स्वास्थ्य क्षेत्रमा थप जोड दिन सक्छन्, जसले बुबाको आयुर्वेदिक पृष्ठभूमिसँग जोडिन्छ।
रामनारायण शाहको निधन बालेन शाहको लागि व्यक्तिगत मात्र नभई राजनीतिक यात्राको टर्निङ प्वाइन्ट बन्न सक्छ। यो घटनाले नेपालको स्वास्थ्य प्रणालीको कमजोरी र राजनीतिक नेतृत्वको मानवीय पक्षलाई उजागर गर्छ। परिवार र समर्थकहरूप्रति हार्दिक समवेदना।
