बेलायतको ‘शताब्दीको मुद्दा’: जेरेमी थोर्पमाथि हत्या षड्यन्त्र र गोप्य सम्बन्धको खुलासा

बेलायती राजनीतिमा सबैभन्दा सनसनीपूर्ण काण्डमध्ये एक मानिने “शताब्दीको मुद्दा” को केन्द्रमा थिए लिबरल पार्टीका पूर्व नेता जेरेमी थोर्प। अवैध समलैंगिक सम्बन्ध, असफल हत्या षड्यन्त्र र एक कुकुरको हत्या सम्म जोडिएको यो घटनाले सन् १९७० को दशकमा बेलायतलाई हल्लाइदिएको थियो।

सन् १९७६ जनवरी २९ मा एक सामान्य अदालत सुनुवाइका क्रममा नर्मन स्कट नामक व्यक्तिले खुलेआम “जेरेमी थोर्पसँग मेरो यौन सम्बन्धका कारण मलाई सताइँदै आएको छ” भनेर चिच्याएपछि यो काण्ड सार्वजनिक भयो। यही क्षणबाट बेलायती सञ्चारमाध्यमले घटनालाई व्यापक रूपमा उठान गरे।जेरेमी थोर्प इटन कलेज र अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयबाट शिक्षित, स्थापित परिवारका व्यक्ति थिए र सन् १९६७ मा लिबरल पार्टीका नेता बनेका थिए। तर त्यतिबेला पुरुष समलैंगिकता गैरकानुनी भएकाले उनले आफ्नो यौन पहिचान गोप्य राखेका थिए। यही गोप्य सम्बन्ध उनका लागि ठूलो राजनीतिक जोखिम बन्यो।नर्मन स्कट, जो आर्थिक र मानसिक समस्यामा थिए, थोर्पसँगको सम्बन्ध टुटेपछि निरन्तर रूपमा उनको नाम सार्वजनिक गर्न खोजिरहेका थिए। यसै क्रममा थोर्पका सहयोगीहरूले स्कटलाई डर देखाउने वा चुप लगाउने प्रयास गरेको आरोप लाग्यो।सन् १९७५ मा स्कटलाई घुमाउन लगिएको यात्रामा उनको कुकुर ‘रिन्का’ लाई गोली हानी हत्या गरियो। स्कट स्वयं पनि मारिने खतरा थियो तर बन्दुक जाम भएपछि उनी जोगिए। यस घटनापछि हत्या षड्यन्त्रको मुद्दा बलियो बन्यो।

सन् १९७९ मा जेरेमी थोर्पमाथि हत्या षड्यन्त्र र उक्साहटको अभियोगमा मुद्दा चलाइयो। यो पहिलो पटक थियो जब बेलायतका कुनै शीर्ष राजनीतिज्ञ यस्तो गम्भीर आपराधिक मुद्दामा अदालतमा उभिएका थिए। तर न्यायाधीशको विवादास्पद टिप्पणी र साक्षीहरूको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठेपछि थोर्प निर्दोष ठहरिए।यद्यपि उनी कानुनी रूपमा दोषमुक्त भए पनि उनको राजनीतिक करियर समाप्त भयो। उनले पार्टी नेतृत्वबाट राजीनामा दिए र सार्वजनिक जीवनबाट टाढा भए। थोर्पको सन् २०१४ मा निधन भयो।यो काण्ड सन् २०१८ मा बीबीसीको चर्चित टेलिभिजन नाटक A Very English Scandal मार्फत पुनः चर्चामा आयो। पछि थोर्पले भनेका थिए, “यदि यो घटना आज भएको भए, समाजको प्रतिक्रिया सायद धेरै सहनशील हुने थियो।”