सहकार्यको खोजी र एक्लोपनको यथार्थमा एमाले

नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूको उदयसँगै बढ्दो दबाबलाई मध्यनजर गर्दै नेकपा एमालेले आफ्ना प्रमुख नेताहरू सुरक्षित गर्ने उद्देश्यले केही निर्वाचन क्षेत्रहरूमा चुनावी तालमेलको नीति अघि सारेको छ। पार्टी केन्द्रीय मुख्यालय च्यासलमा बुधबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमार्फत एमाले नेतृत्वले विभिन्न राजनीतिक दलहरूसँग संवाद भइरहेको जानकारी दिएको हो।पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै एमाले उपाध्यक्ष तथा निर्वाचन परिचालन समितिका संयोजक रामबहादुर थापा ‘बादल’ले निश्चित क्षेत्रहरूमा सहकार्य सम्भव रहेको संकेत गरे। उनका अनुसार आगामी २१ गतेअघिसम्म सबै पक्षसँग संवाद जारी रहनेछ र अन्तिम समयमा आवश्यक ठानिएका स्थानहरूमा तालमेल हुन सक्नेछ। देशविरोधी शक्तिहरूका विरुद्ध लोकतान्त्रिक र राष्ट्रवादी दलहरूबीच सहकार्य आवश्यक रहेको तर्क गर्दै उनले स्थानीय वस्तुस्थितिका आधारमा ‘विन–विन’ रणनीति अपनाइने बताए।

बादलको अभिव्यक्तिपूर्व नै एमालेले पार्टी लेटरप्याडमार्फत विज्ञप्ति जारी गर्दै तालमेल प्रयासबारे औपचारिक जानकारी दिएको थियो। विज्ञप्तिमा कर्णाली प्रदेशको रुकुम पश्चिममा प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीका उम्मेदवार जनार्दन शर्मालाई सहयोग गर्ने सहमति भइसकेको उल्लेख छ भने प्राविधिक कारणले मनाङमा उम्मेदवारी कायम हुन नसकेको जनाइएको छ। साथै, अन्य निर्वाचन क्षेत्रहरूमा पनि स्थानीय परिस्थितिका आधारमा विभिन्न दल तथा समूहहरूसँग संवाद र सहमति प्रक्रिया अघि बढिरहेको दाबी गरिएको छ।यद्यपि एमालेको तालमेल प्रयासलाई अन्य प्रमुख दलहरूले सहज रूपमा स्वीकार गरेका छैनन्। गगन थापाको नेतृत्वमा पुनर्गठित नेपाली कांग्रेसले चुनावी तालमेल नगर्ने स्पष्ट घोषणा गरिसकेको छ। कांग्रेस सभापति थापाले देशभरका १६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा कांग्रेस एक्लै प्रतिस्पर्धा गर्ने बताउँदै कुनै पनि तहमा गरिएको तालमेल पार्टी कारबाहीको विषय बन्ने चेतावनी दिएका छन्। त्यस्तै, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेले पनि खुलेर तालमेल अस्वीकार गर्दै सबै किसिमका गठबन्धनलाई चुनौती दिएका छन्।

एमालेसँग सम्भावित तालमेलको चर्चा भएको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले समेत गठबन्धन नगर्ने स्पष्ट अडान लिएको छ। राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङदेनले एमालेसँग तालमेलको हल्ला नियोजित बदनाम प्रयास भएको दाबी गरेका छन्। विगतका निर्वाचनमा झापामा भएको सहकार्यका कारण यसपटक पनि तालमेल हुने अनुमान गरिएको भए पनि राप्रपाले त्यसलाई अस्वीकार गरेको छ।यसैबीच, नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले राजनीतिमा असम्भव केही नहुने बताए पनि हालसम्म कुनै तालमेलको निर्णय नभएको स्पष्ट पारेका छन्। पार्टीभित्र संस्थागत रूपमा एक्लै चुनाव लड्ने निर्णय भइसकेकाले तालमेलको सम्भावना न्यून रहेको माओवादी नेताहरूको भनाइ छ।

तालमेलको विषयसँगै एमालेभित्र देखिएको राजनीतिक विरोधाभास पनि सार्वजनिक रूपमा प्रकट भएको छ। उपाध्यक्ष बादलले पार्टीको मुख्य लक्ष्य चुनावमार्फत एमालेको बहुमत ल्याई केपी शर्मा ओलीलाई प्रधानमन्त्री बनाउने रहेको बताए। तर, सोही क्रममा उनले प्रतिनिधि सभा पुनर्स्थापनाको मुद्दालाई पनि प्रमुख एजेण्डाका रूपमा अघि सारे, जसले पार्टीको रणनीतिमा द्विविधा देखिएको विश्लेषण गरिएको छ।पत्रकार सम्मेलनमा बादलले वर्तमान सरकारलाई ‘देश जलाउनेहरूको सरकार’को संज्ञा दिँदै भारत र चीनका राजनीतिक विश्लेषकहरू समेत त्यसको भण्डाफोरमा लागेको दाबी गरे। ओली राष्ट्रवादी भएकै कारण बाह्य शक्तिहरूको षड्यन्त्रमा सरकारबाट हटाइएको तर्क गर्दै उनले नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूप्रति आक्रोशपूर्ण अभिव्यक्ति पनि दिए।

तर रोचक रूपमा, सोही दिन जारी एमालेको आधिकारिक वक्तव्यमा पार्टी अध्यक्ष ओलीविरुद्ध सामाजिक सञ्जालमा भइरहेका गालीगलौज र अमर्यादित अभिव्यक्तिको छानबिन माग गरिएको छ। वक्तव्यमा यस्ता गैरराजनीतिक र आपत्तिजनक सामग्रीको कडा शब्दमा निन्दा गरिएको छ।यसरी, चुनावी तालमेलको सम्भावना र राष्ट्रवादी भाष्यबीच अघि बढ्न खोजिरहेको एमालेको रणनीति आफैंभित्रका विरोधाभासले थप जटिल बन्दै गएको देखिन्छ।