कारोबार मूल्यमा आधारित भन्सार मूल्यांकन प्रणाली देशभर लागू, दशकौँ पुरानो सन्दर्भ मूल्य पुस्तिकाको अन्त्य

काठमाडौं। नेपालको भन्सार प्रशासनमा ऐतिहासिक सुधार गर्दै सरकारले कारोबार मूल्यमा आधारित भन्सार मूल्यांकन प्रणाली आजदेखि देशभरका सबै भन्सार नाकामा लागू गरेको छ। यसअघि तीन महिनाअघि विराटनगर भन्सार कार्यालयमा परीक्षणका रूपमा सुरु गरिएको यो प्रणाली सफल भएपछि देशव्यापी रूपमा कार्यान्वयनमा ल्याइएको हो।

नयाँ प्रणाली लागू भएसँगै दशकौँदेखि प्रयोग हुँदै आएको सन्दर्भ मूल्य पुस्तिकाको प्रयोग औपचारिक रूपमा अन्त्य भएको छ। अब भन्सार अधिकारीहरूले आयात–निर्यात हुने वस्तुको मूल्यांकन वास्तविक व्यापारिक कारोबार मूल्यका आधारमा गर्नेछन्, जसले भन्सार प्रक्रियालाई थप वैज्ञानिक, पारदर्शी र अन्तर्राष्ट्रिय अभ्याससँग मेल खाने बनाउने विश्वास गरिएको छ।

व्यवसायीलाई इमान्दार बन्ने वातावरण

भन्सार विभागका अनुसार पुरानो प्रणालीका कारण सन्दर्भ मूल्य र वास्तविक कारोबार मूल्यबीच ठूलो अन्तर रहँदा व्यवसायीहरूलाई नक्कली बिल–बिजक पेश गर्नुपर्ने बाध्यता थियो। नयाँ प्रणालीले यस्ता विकृतिहरू अन्त्य गर्दै व्यवसायीलाई इमान्दार भएर कारोबार गर्न सहज वातावरण तयार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नयाँ भन्सार सुधार रणनीति पनि तयारीमा

यसैबीच, उत्पादनमुखी अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने लक्ष्यसहित भन्सार सुधारको नयाँ रणनीति तर्जुमा गर्ने कार्यसमेत सुरु गरिएको छ। यसले देशको औद्योगिक विकास, निर्यात प्रवर्द्धन तथा लगानीमैत्री वातावरण निर्माणमा सकारात्मक योगदान पुर्‍याउने सरकारको अपेक्षा छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यो प्रणालीले अनियमितता न्यूनीकरण गर्दै व्यापार सहजीकरण, राजस्व वृद्धि र समग्र आर्थिक सुशासनमा महत्त्वपूर्ण टेवा पुर्‍याउनेछ।