सगरमाथामा ऐतिहासिक आरोहण : एकै दिन २७० भन्दा बढी आरोही चुचुरोमा, पर्यटन क्षेत्रमा नयाँ उत्साह

काठमाडौँ — विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा मा यस वर्षको वसन्तकालीन आरोहण अभियान अन्तर्गत बुधबार एकै दिन २७० भन्दा बढी आरोहीहरूले सफलतापूर्वक चुचुरोमा पुगेर नयाँ इतिहास रचेका छन् । पर्वतारोहण क्षेत्रका जानकारहरूले यसलाई नेपालको हिमाली पर्यटन इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो सामूहिक सफल आरोहणमध्ये एकका रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।पर्वतारोहण सञ्चालक संघ नेपाल का अनुसार अनुकूल मौसम, व्यवस्थित तयारी, अनुभवी शेर्पा गाइडहरूको दक्षता तथा सुरक्षा व्यवस्थापनका कारण यस वर्षको आरोहण अभियान उल्लेखनीय रूपमा सफल बनेको हो । संघका महासचिव ऋषि राम भण्डारी ले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा नेपालको साहसिक पर्यटन क्षेत्रका लागि यो उपलब्धि अत्यन्त गौरवपूर्ण र उत्साहजनक भएको उल्लेख गरिएको छ ।यस वर्षको आरोहण अभियानले धेरै नयाँ कीर्तिमानसमेत कायम गरेको छ । नेपाली आरोही कामिरिता शेर्पा ले ३२औँ पटक सगरमाथाको सफल आरोहण गर्दै आफ्नै विश्व कीर्तिमानलाई थप विस्तार गरेका छन् । उनी विश्वमै सबैभन्दा धेरै पटक सगरमाथा आरोहण गर्ने व्यक्ति हुन् । त्यस्तै, संखुवासभाकी लाक्पा शेर्पा ले ११औँ पटक सगरमाथा आरोहण गर्दै नेपाली महिला आरोहीहरूमध्ये नयाँ कीर्तिमान कायम गरेकी छन् ।

पर्यटन विभागका अनुसार सन् २०२६ को वसन्त ऋतुमा नेपालतर्फबाट सगरमाथा आरोहणका लागि ५०० भन्दा बढी विदेशी तथा नेपाली आरोहीहरूले अनुमति पत्र (पर्मिट) लिएका छन् । यो संख्या आफैंमा नयाँ रेकर्ड मानिएको छ । पर्वतारोहण व्यवसायीहरूका अनुसार कोरोना महामारीपछि अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन पूर्ण रूपमा पुनर्जीवित हुँदै गएको संकेत यसले दिएको छ ।गत मे १३ मा डोरी टाँग्ने तथा बाटो खोल्ने टोलीले सफलतापूर्वक आरोहण मार्ग निर्माण गरेपछि सगरमाथा आरोहण औपचारिक रूपमा सुरु भएको थियो । त्यसयता मौसम अनुकूल रहँदा दैनिक रूपमा ठूलो संख्यामा आरोहीहरू चुचुरोतर्फ अग्रसर भइरहेका छन् । विशेषगरी मे महिनाको अन्तिम सातालाई “समिट विन्डो” मानिने भएकाले यही अवधिमा धेरै आरोहीहरूले शिखर चुम्ने गर्छन् ।

आरोहण अभियान सफल बनाउन शेर्पा समुदायको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको व्यवसायीहरू बताउँछन् । जोखिमपूर्ण हिमाली मार्गमा डोरी टाँग्ने, सामान ढुवानी गर्ने, अक्सिजन व्यवस्थापन गर्ने तथा आरोहीहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने काममा नेपाली शेर्पाहरू अग्रपंक्तिमा रहेका छन् । यस वर्ष पनि उनीहरूको अनुभव, साहस र अनुशासनकै कारण ठूलो संख्यामा आरोहीहरूले सुरक्षित रूपमा आरोहण पूरा गर्न सकेका हुन् ।संघका महासचिव भण्डारीका अनुसार सगरमाथासहित अन्य हिमाली क्षेत्रमा अहिले आरोहण गतिविधि सुरक्षित, व्यवस्थित र सफल ढंगले सञ्चालन भइरहेको छ । उनले सम्पूर्ण सरोकारवाला निकाय, गाइड, सहयोगी कर्मचारी तथा आरोहीहरूको सहकार्यले नेपालको पर्वतीय पर्यटनलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा थप विश्वसनीय बनाएको बताए ।उता, सरकारले समस्याग्रस्त सहकारीका साना बचतकर्तालाई रकम फिर्ता गर्ने कार्यलाई पनि निरन्तरता दिएको छ । समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले बुधबार थप ३०४ जना बचतकर्तालाई रकम फिर्ता गरेको जनाएको छ । तीमध्ये कृषि सहकारी का ८८ जना र शिव शिखर बहुउद्देश्यीय सहकारी का २१६ जना बचतकर्ताले आफ्नो बचत फिर्ता पाएका हुन् ।

समितिका अनुसार हालसम्म विभिन्न समस्याग्रस्त सहकारीका सयौं बचतकर्तालाई रकम फिर्ता गरिसकिएको छ । पहिलो चरणमा पाँच लाख रुपैयाँभन्दा कम बचत भएका साना बचतकर्तालाई प्राथमिकतामा राखिएको छ । नेपालभर करिब ७६ हजार बचतकर्ताको करिब ४६ अर्ब रुपैयाँ फिर्ता गर्न बाँकी रहेको सरकारी तथ्यांकले देखाएको छ ।यसैबीच, राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालय ले सार्वजनिक गरेको प्रादेशिक आर्थिक वृद्धिदरको प्रारम्भिक अनुमान अनुसार चालु आर्थिक वर्षमा बागमती प्रदेश को आर्थिक वृद्धिदर सबैभन्दा उच्च रहने देखिएको छ । उपभोक्ता मूल्यका आधारमा बागमती प्रदेशको आर्थिक वृद्धि ५.४० प्रतिशत रहने अनुमान गरिएको छ भने गण्डकी प्रदेश मा ५.०१ प्रतिशत वृद्धि हुने प्रक्षेपण गरिएको छ ।

त्यसैगरी मधेश प्रदेश को आर्थिक वृद्धिदर सबैभन्दा कम रहने अनुमान छ । तथ्यांक कार्यालयका अनुसार मधेश प्रदेशको वृद्धि १.३१ प्रतिशत मात्र रहनेछ । कोशी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा भने मध्यमस्तरको आर्थिक वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ ।विश्लेषकहरूका अनुसार पर्यटन, सेवा क्षेत्र र पूर्वाधार विकासका कारण बागमती र गण्डकी प्रदेशको आर्थिक गतिविधि तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको छ । विशेषगरी हिमाली पर्यटन, होटल व्यवसाय, यातायात तथा साहसिक गतिविधिमा आएको सुधारले नेपालको समग्र अर्थतन्त्रलाई समेत सकारात्मक प्रभाव पारिरहेको छ ।सगरमाथामा भएको ऐतिहासिक आरोहण, सहकारी बचत फिर्ता प्रक्रिया र प्रदेशगत आर्थिक वृद्धिका तथ्यांकहरूले नेपालको पर्यटन, आर्थिक गतिविधि र वित्तीय व्यवस्थापन क्षेत्रमा क्रमिक सुधार भइरहेको संकेत दिएका छन् । विज्ञहरूका अनुसार यदि यही गति कायम रह्यो भने आगामी वर्षहरूमा नेपालको पर्यटन र अर्थतन्त्र दुवै क्षेत्रमा उल्लेखनीय प्रगति हासिल गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ ।